Σε μια κρίσιμη συγκυρία για την ασφάλεια της ΕΕ, δεκαέξι από τα δεκαεννέα εθνικά σχέδια επενδύσεων στον τομέα της άμυνας έχουν πλέον λάβει την τελική έγκριση που απαιτείται, ανοίγοντας τον δρόμο για τις πρώτες εκταμιεύσεις κεφαλαίων.
Πρόκειται για χρηματοδότηση που εντάσσεται στο πλαίσιο του προγράμματος «Δράση για την Ασφάλεια στην Ευρώπη» (SAFE), ενός φιλόδοξου χρηματοδοτικού εργαλείου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.
Την Τρίτη, οι υπουργοί Οικονομικών ενέκριναν τα εθνικά σχέδια οκτώ ακόμη κρατών-μελών, συνολικής αξίας 74 δισεκατομμυρίων ευρώ. Τα σχέδια αυτά προέρχονται από την Εσθονία, την Ελλάδα, την Ιταλία, τη Λετονία, τη Λιθουανία, την Πολωνία, τη Σλοβακία και τη Φινλανδία, και αντιστοιχούν περίπου στο ήμισυ των 150 δισεκατομμυρίων ευρώ που διατίθενται μέσω του SAFE.
Εντυπωσιακό είναι το γεγονός ότι μόνο η Πολωνία υπέβαλε αίτημα που ξεπερνά τα 43 δισεκατομμύρια ευρώ, αναδεικνύοντας το εύρος των αμυντικών της φιλοδοξιών.
Η διαδικασία έγκρισης και τα επόμενα βήματα
Η τελική έγκριση των σχεδίων αποτελεί το τελευταίο βήμα πριν από τη σύναψη δανειακών συμφωνιών με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και την εκταμίευση προκαταβολών, σύμφωνα με το euronews.
Οι προκαταβολές μπορούν να φτάσουν έως και το 15% των συνολικών κονδυλίων που έχει ζητήσει κάθε κράτος-μέλος. Στη συνέχεια, η αποδέσμευση επιπλέον δόσεων θα εξαρτάται από τακτικές ενημερώσεις και την πρόοδο υλοποίησης που θα υποβάλλουν τα κράτη στην εκτελεστική εξουσία της ΕΕ.
Η απόφαση αυτή έρχεται σε συνέχεια της έγκρισης μιας πρώτης δέσμης σχεδίων, συνολικής αξίας 38 δισεκατομμυρίων ευρώ, από χώρες όπως το Βέλγιο, η Βουλγαρία, η Δανία, η Ισπανία, η Κροατία, η Κύπρος, η Πορτογαλία και η Ρουμανία. Συνολικά, 19 κράτη-μέλη υπέβαλαν αίτηση χρηματοδοτικής συνδρομής στο πλαίσιο του SAFE, ενώ η Τσεχία, η Γαλλία και η Ουγγαρία αναμένουν ακόμη την έγκριση της Επιτροπής προτού τα σχέδιά τους τεθούν προς τελική επικύρωση από τους υπουργούς.
Asylum is a human right.
The EU wants to use its resources wisely. New rules on safe countries will help EU countries process asylum requests faster, reducing backlogs and protecting those fleeing danger.
Read more: https://t.co/o9PxbAx05r pic.twitter.com/pn86Rp1XgR
— European Parliament (@Europarl_EN) February 17, 2026
Το SAFE στο πλαίσιο του Readiness 2030
Το SAFE αποτελεί βασικό πυλώνα του ευρύτερου σχεδίου «Readiness 2030», με το οποίο η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επιδιώκει να κινητοποιήσει έως και 800 δισεκατομμύρια ευρώ για την άμυνα μέχρι το τέλος της δεκαετίας.
Στόχος είναι η ενίσχυση της στρατηγικής αυτονομίας της Ευρώπης και η επιτάχυνση της κοινής προμήθειας κρίσιμου αμυντικού εξοπλισμού.
Οι επενδύσεις επικεντρώνονται σε προϊόντα άμυνας προτεραιότητας, όπως πυρομαχικά και πύραυλοι, συστήματα πυροβολικού, μη επανδρωμένα αεροσκάφη (drones) και τεχνολογίες αντιμετώπισής τους, καθώς και συστήματα αεροπορικής και πυραυλικής άμυνας. Παράλληλα, ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην προστασία κρίσιμων υποδομών και διαστημικών πόρων, στην κυβερνοασφάλεια, στην τεχνητή νοημοσύνη και στα συστήματα ηλεκτρονικού πολέμου.
Ευρωπαϊκή προστιθέμενη αξία και οικονομικά οφέλη
Ένα από τα βασικά κριτήρια του προγράμματος είναι η ενίσχυση της ευρωπαϊκής αμυντικής βιομηχανίας.
Ο εξοπλισμός που θα αγοραστεί πρέπει να είναι κατά κύριο λόγο ευρωπαϊκής κατασκευής, με ανώτατο όριο 35% στο κόστος εξαρτημάτων που προέρχονται από χώρες εκτός της ΕΕ, του ΕΟΧ-ΕΖΕΣ ή της Ουκρανίας. Με τον τρόπο αυτό, η Ένωση επιδιώκει να περιορίσει τις εξαρτήσεις από τρίτες χώρες και να ενισχύσει την τεχνολογική και βιομηχανική της βάση.
Επιπλέον, το SAFE έχει σχεδιαστεί ώστε να είναι ιδιαίτερα επωφελές για κράτη-μέλη με χαμηλότερη πιστοληπτική ικανότητα. Καθώς η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δανείζεται με ευνοϊκότερους όρους από ό,τι πολλές εθνικές κυβερνήσεις, μπορεί να προσφέρει προσιτά και μακροπρόθεσμα δάνεια, εξασφαλίζοντας καλύτερα επιτόκια για τους συμμετέχοντες.
Προοπτικές επέκτασης του προγράμματος
Η Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, είχε ήδη επισημάνει στα τέλη του προηγούμενου έτους ότι το έντονο ενδιαφέρον των κρατών-μελών – με αιτήματα που υπερέβησαν συνολικά τα 150 δισεκατομμύρια ευρώ – καταδεικνύει τη δυναμική του προγράμματος.
Το γεγονός ότι το SAFE υπερκαλύφθηκε ενδέχεται να οδηγήσει σε μελλοντική επέκτασή του.
Σε μια περίοδο αυξανόμενων γεωπολιτικών προκλήσεων, το SAFE δεν αποτελεί απλώς ένα χρηματοδοτικό εργαλείο, αλλά μια στρατηγική επιλογή για την ενίσχυση της συλλογικής άμυνας και της ευρωπαϊκής κυριαρχίας. Μέσα από τη συντονισμένη επένδυση και την κοινή δράση, η Ευρωπαϊκή Ένωση επιχειρεί να μετατρέψει την ανάγκη για ασφάλεια σε ευκαιρία για βαθύτερη ολοκλήρωση και ισχυρότερη παρουσία στη διεθνή σκηνή.
Πηγή: in.gr
Πηγή: ot.gr
