Του Δημήτρη Γκάτσιου
Με οριοθετημένες και πολλάκις υπογραμμισμένες τις εθνικές “κόκκινες γραμμές” όσον αφορά στα ζητήματα της κυριαρχίας και των κυριαρχικών δικαιωμάτων και αναγνωρίζοντας μία και μόνη διαφορά με τον εξ’ ανατολών γείτονα, αυτή της οριοθέτησης ΑΟΖ και υφαλοκρηπίδας στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο, ο πρωθυπουργός μεταβαίνει σήμερα το πρωί στην Άγκυρα για το πολυαναμενόμενο τετ α τετ κορυφής με τον πρόεδρο της Τουρκίας, Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν. Παρά τις αναθεωρητικές εξάρσεις των γειτόνων που προκάλεσαν τους τελευταίους μήνες μικρότερους ή μεγαλύτερους κυματισμούς στα αποκαλούμενα “ήρεμα νερά”, η Αθήνα σταθερή στη γραμμή της ανάγκης του διαλόγου στρέφει τα ραντάρ της στην τουρκική πρωτεύουσα, ευελπιστώντας ότι με το πέσιμο της αυλαίας του ραντεβού των δύο ηγετών και του 6ου Ανωτάτου Συμβουλίου Συνεργασίας θα πρωταγωνιστήσουν τα σήματα της διατήρησης (και γιατί όχι της ενίσχυσης) των ανοικτών διαύλων επικοινωνίας και της εδραίωσης μίας λειτουργικής σχέσης σε ένα momentum το οποίο “γεννάει” συνεχώς γεωπολιτικές αβεβαιότητες στην ευρύτερη περιοχή.
18 μήνες μετά
Η συνάντηση και οι διευρυμένες συνομιλίες των Κυριάκου Μητσοτάκη και Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν στο αποκαλούμενο και “παλάτι-έδρα” του Τούρκου προέδρου θα ακολουθήσει τα χνάρια των προηγούμενων ραντεβού των δύο ηγετών. Δίπλα στον κ. Μητσοτάκη θα βρίσκονται ο επικεφαλής της ελληνικής διπλωματίας, Γιώργος Γεραπετρίτης και ο διπλωματικός σύμβουλος του πρωθυπουργού, Μίλτον Νικολαΐδης. Δίπλα στον κ. Ταγίπ Ερντογάν θα βρίσκονται ο υπουργός Εξωτερικών της Τουρκίας, Χακάν Φιντάν και ο διπλωματικός σύμβουλος, Ακίφ Τσαγατάι Κιλίτς. Στην ατζέντα των συζητήσεων αναμένεται ότι θα βρεθούν:
-Οι διμερείς σχέσεις.
-Τα περιφερειακά και διεθνή ζητήματα.
-Οι εξελίξεις στην Ουκρανία, τη Μέση Ανατολή και το Ιράν.
Οι προσδοκίες της ελληνικής πρωτεύουσας, σε κάθε περίπτωση, παραμένουν εξαιρετικά χαμηλές. Παρόλο που δεν υπάρχει αυτή τη στιγμή σύγκλιση για την εκκίνηση της συζήτησης για τη διευθέτηση της μοναδικής διαφοράς μας που μπορεί να αχθεί ενώπιον διεθνούς δικαιοδοσίας, δηλαδή της οριοθέτησης υφαλοκρηπίδας και ΑΟΖ στο Αιγαίο και στην Ανατολική Μεσόγειο, η Αθήνα προσβλέπει σε μία εποικοδομητική συζήτηση και στη διατήρηση του κλίματος ηρεμίας στις διμερείς σχέσεις, ενώ σε χρόνο παράλληλο οι δύο πλευρές του Αιγαίου προτάσσουν το δικό τους “απεταξάμην” σε ενδεχόμενες νέες εντάσεις, υπό το πρίσμα μίας υπό εξέλιξη συζήτησης περί αμερικανικής παρέμβασης στα ελληνοτουρκικά. Αθήνα και Άγκυρα τονίζουν ότι έχουν τη δυνατότητα να συζητούν τις μεταξύ τους διαφορές, χωρίς κανενός είδους επιδιαιτησία, με το συγκεκριμένο σήμα να είναι κεντρικό στο δρόμο προς το τετ α τετ Κυριάκου Μητσοτάκη-Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν. Αυτό που μένει να απαντηθεί είναι κατά πόσο ο πρωθυπουργός θα θέσει στον πρόεδρο της Τουρκίας το θέμα του casus belli και κατά πόσο ο κ. Ερντογάν θα φέρει στο προσκήνιο τη συμμετοχή της γείτονος στα αμυντικά προγράμματα της Ευρωπαϊκής Ένωσης, με τον κ. Μητσοτάκη να έχει δείξει ήδη το δρόμο. “Η Τουρκία πρέπει να αντιληφθεί ότι μία επίλυση της μεγάλης μας διαφοράς μαζί της θα είχε και άλλα παράπλευρα οφέλη ως προς τη δυνατότητά της να προσεγγίσει περισσότερο την Ευρωπαϊκή Ένωση, τη συμμετοχή της, γιατί όχι, σε κάποια μελλοντικά προγράμματα, τα οποία θα χρηματοδοτούν την αμυντική της βιομηχανία με ευρωπαϊκούς πόρους. Αλλά εμείς ήμασταν απολύτως σαφείς: όσο υπάρχει το casus belli η Τουρκία δεν μπορεί να εκμεταλλευτεί ευρωπαϊκή χρηματοδότηση. Και παρά την αμφισβήτηση κάποιων ότι αυτή η στάση μας είχε ουσιαστική αξία, απεδείχθη εκ του αποτελέσματος ότι μπορέσαμε να πετύχουμε αυτόν τον στόχο μας”, έχει επισημάνει ο πρωθυπουργός.
Η διατήρηση της νηνεμίας στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο αποτελεί κεντρική προτεραιότητα για την ελληνική πρωτεύουσα, με τις ασκήσεις ισορροπίας των τελευταίων δώδεκα μηνών, ελέω του νέου αναθεωρητικού “κρεσέντο” της Άγκυρας, να δοκιμάζουν την αντοχή της σχέσης. Κι αυτό γιατί, πέρα από την ακύρωση του τετ α τετ Μητσοτάκη-Ερντογάν στη Νέα Υόρκη, η ηγεσία του εξ’ ανατολών γείτονα δεν έκρυψε την ενόχλησή της για τις κινήσεις της Ελλάδας στην ενεργειακή σκακιέρα της περιοχής, με αμερικανικό πρόσημο, αλλά και για την κατάθεση του Θαλάσσιου Χωροταξικού Σχεδιασμού, με τις προκλητικές δηλώσεις κορυφαίων Τούρκων αξιωματούχων να μπουστάρουν τη θεωρία των “γκρίζων ζωνών” ως αντίδραση στα θαλάσσια πάρκα. Στην οπτική της Αθήνας η ηρεμία των τελευταίων ετών, με τα όποια σκαμπανεβάσματα, είναι ένα κέρδος που πρέπει να διατηρηθεί, παράλληλα με την εκπομπή ισχυρών μηνυμάτων για τις κόκκινες γραμμές της χώρας. “Δε συζητούμε κανένα ζήτημα εθνικής κυριαρχίας. Καμία κυβέρνηση, κανένας υπουργός δεν πρόκειται να αποστεί από τη βασική αυτή θέση. Η Ελλάδα μεγαλώνει το διεθνές της αποτύπωμα, θωρακίζεται από κάθε τυχόν επιβουλή. Η θεωρία των “γκρίζων ζωνών” δεν έχει καμία βάση, είναι αντίθετη στο Διεθνές Δίκαιο, στο Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας, είναι εκτός τόπου και χρόνου και ουδέποτε αναγνωρίστηκε, ούτε πρόκειται και να αναγνωριστεί από τη χώρα μας”, είναι το σήμα που εκπέμπουν κυβερνητικά στελέχη. Όπως ανέφερε, ταυτόχρονα, η εκπρόσωπος του υπουργείου Εξωτερικών, Λάνα Ζωχιού, το ζήτημα της οριοθέτησης των θαλασσίων ζωνών δε βρίσκεται στην ατζέντα του Ανώτατου Συμβουλίου Συνεργασίας. “Εφόσον βεβαίως αυτό τεθεί, θα συζητηθεί. Ωστόσο, αυτή τη στιγμή δεν συντρέχουν οι αναγκαίες προϋποθέσεις για να προχωρήσουμε σε συζήτηση”, σημείωσε.
Σε παράλληλο χρόνο, η σύνθεση των δύο υπουργικών ομάδων που θα καθίσουν στο τραπέζι των συζητήσεων του 6ου Ανωτάτου Συμβουλίου Συνεργασίας αναδεικνύει την πρόθεση των δύο πλευρών να σταθούν στα σημεία της θετικής ατζέντας. Μεταναστευτικό, οικονομία, εμπόριο, πολιτική προστασία, ασφάλεια, τουρισμός είναι θέματα που μπορούν να ανοίξουν τη…βεντάλια της συνεργασίας. Από ελληνικής πλευράς, τον πρωθυπουργό συνοδεύουν στην Άγκυρα ο υπουργός Εξωτερικών, Γιώργος Γεραπετρίτης, ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και πρόεδρος του Eurogroup, Κυριάκος Πιερρακάκης, ο υπουργός Ανάπτυξης, Τάκης Θεοδωρικάκος, ο υπουργός Υποδομών και Μεταφορών, Χρήστος Δήμας, ο υπουργός Προστασίας του Πολίτη, Μιχάλης Χρυσοχοΐδης, η υπουργός Παιδείας, Σοφία Ζαχαράκη. Ο υπουργός Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας, Γιάννης Κεφαλογιάννης, ο υπουργός Μετανάστευσης και Ασύλου, Θάνος Πλεύρης, η υπουργός Πολιτισμού, Λίνα Μενδώνη και ο υφυπουργός Εξωτερικών, Χάρης Θεοχάρης.
Πηγή: capital.gr
