Του Κώστα Κατίκου
Ποινές που φτάνουν ως και την στέρηση 12 συντάξεων προβλέπει ο νόμος για την απασχόληση των συνταξιούχων στην περίπτωση που εντοπιστούν να εργάζονται χωρίς να το έχουν δηλώσει στον ΕΦΚΑ.
Μπορεί η κατάργηση της ποινής μείωσης της σύνταξής τους κατά 30% να αποτελεί και το μεγαλύτερο κίνητρο στο να δηλώνουν την απασχόλησή τους, ωστόσο από τους ελέγχους του ΕΦΚΑ διαπιστώνεται ότι σε χιλιάδες περιπτώσεις δεν καταβάλουν τις εισφορές τους, ή αφήνουν απλήρωτο τον ειδικό πόρο απασχόλησης. Οι παραβάσεις αυτές επιφέρουν ποινή παρακράτησης της σύνταξης, ακόμη και ολόκληρου του ποσού μέχρι να εξοφλήσουν την οφειλή τους.
Τα τελευταία δύο χρόνια από τότε που ψηφίστηκε ο νόμος που επιτρέπει στους συνταξιούχους να συνεχίζουν να εργάζονται χωρίς να τους κόβεται η σύνταξη κατά 30% υπήρξε μαζική επιστροφή συνταξιούχων στην απασχόληση και σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία του ΕΦΚΑ περισσότεροι από 260.000 συνταξιούχοι παραμένουν εργαζόμενοι.
Ωστόσο, ο νόμος 5078/2023 με τον οποίο θεσπίστηκε η κατάργηση της μείωσης της σύνταξης κατά 30% ώστε οι συνταξιούχοι να έχουν κίνητρο να δηλώνουν την απασχόλησή τους, προβλέπει ότι σε περίπτωση συνταξιούχου που απασχολείται παράνομα (χωρίς δήλωση) επιβάλλεται πρόστιμο ίσο με 12 μηνιαίες συντάξεις. Ενώ αν δηλώνεται η απασχόληση αλλά δεν πληρώνονται εισφορές, γίνεται παρακράτηση των οφειλόμενων εισφορών από τη σύνταξη, ακόμη και αν χρειαστεί να παρακρατηθεί όλη η σύνταξη.
Υπενθυμίζεται ότι οι εργαζόμενοι συνταξιούχοι πέραν των εισφορών που καταβάλουν ανάλογα με το είδος της απασχόλησης, (μισθωτοί ή ελεύθεροι επαγγελματίες), έχουν υποχρέωση να καταβάλουν και ειδικό πόρο υπέρ του ΕΦΚΑ. Ο ειδικός αυτός πόρος είναι 10% επί του μισθού που λαμβάνουν από την εργασία τους οι συνταξιούχοι με μισθωτή απασχόληση και η μισή (50%) εισφορά του κλάδου σύνταξης από την ασφαλιστική κατηγορία που έχουν επιλέξει αν απασχολούνται ως ελεύθεροι επαγγελματίες.
Ένας συνταξιούχος μπορεί να πληρώνει τις εισφορές αλλά να χρωστά τον ειδικό πόρο υπέρ τουΕΦΚΑ. Σε αυτές τις περιπτώσεις γίνεται αυτόματη παρακράτηση του ειδικού πόρου από το ποσό της σύνταξης, ενώ όταν οφείλονται και εισφορές αυτές βεβαιώνονται στο ΚΕΑΟ και ακολούθως παρακρατούνται από το ποσό των καταβαλλόμενων συντάξεων (κύριας και επικουρικής) και μέχρι το ύψος της οφειλής.
Η προθεσμία που έχουν για να τακτοποιήσουν τις οφειλές τους είναι εντός δυο μηνών από τη λήψη της σχετικής ειδοποίησης. Αν το δίμηνο παρέλθει άπρακτο ο ΕΦΚΑ θα προβεί σε “κατάσχεση” της σύνταξης έναντι της οφειλής.
Για παράδειγμα ένας εργαζόμενος συνταξιούχος που οφείλει 1.500 ευρώ από εισφορές και ειδικό πόρο και παίρνει σύνταξη 900 ευρώ, θα πρέπει εντός διμήνου να τακτοποιήσει το χρέος του αλλιώς τα 1.500 ευρώ θα παρακρατηθούν από ολόκληρη τη σύνταξη για ένα μήνα και με 600 ευρώ από τη σύνταξη του επόμενου μήνα.
Αν υπάρξει παράλειψη δήλωσης της απασχόλησης, τότε στην περίπτωση που ο συνταξιούχος εντοπιστεί να εργάζεται αδήλωτος, θα επιστρέψει τις συντάξεις 12 μηνών στον ΕΦΚΑ.
Επίσης άλλη μια περίπτωση που η σύνταξή τους αναστέλλεται είναι όταν οι συνταξιούχοι αναλαμβάνουν εργασία στο Δημόσιο πριν συμπληρώσουν το 62ο έτος. Σε αυτές τις περιπτώσεις και μέχρι να συμπληρώσουν το 62ο έτος, αναστέλλεται η καταβολή της σύνταξής τους, καθώς και η καταβολή του ειδικού πόρου υπέρ του ΕΦΚΑ, ενώ εξακολουθούν να πληρώνουν εισφορές λόγω της απασχόλησής τους. Μόλις συμπληρώσουν το 62ο έτος της ηλικίας τους, επαναχορηγείται η σύνταξή τους και αρχίζουν να καταβάλουν και τον ειδικό πόρο.
Σημειώνεται ότι οι εργαζόμενοι συνταξιούχοι δικαιούνται προσαύξηση στη σύνταξή τους μόλις δηλώσουν τη λήξη της απασχόλησής τους η οποία θα υπολογιστεί με βάση τα έτη και τις εισφορές που κατέβαλαν.
Πηγή: capital.gr
