Σαν ένας άνθρωπος χαμηλών τόνων εδώ και τριάντα χρόνια το Ίδρυμα Αικατερίνης Λασκαρίδη συνεχίζει χωρίς τυμπανοκρουσίες το έργο του, για το οποίο βραβεύτηκε, τον Δεκέμβριο του 2025, από την Ακαδημία Αθηνών. Σε μια συνάντηση που διοργάνωσε πρόσφατα με τον Τύπο, πήραμε μια μικρή γεύση από το ενδιαφέρον του ιδρύματος για τον πολιτισμό, την παιδεία και τα ναυτιλιακά θέματα, που εκφράζεται μέσα από πλήθος δράσεων όπως πολιτιστικές εκδηλώσεις, διαλέξεις, συνέδρια, εργαστήρια, εκπαιδευτικά προγράμματα και σεμινάρια.
Το Ίδρυμα Αικατερίνης Λασκαρίδη συστάθηκε το 2007 από τον Πάνο Λασκαρίδη και τη σύζυγό του, Μαριλένα, η οποία έφυγε από τη ζωή το 2015. Έδρα του ο Πειραιάς, όπου πέρα από τα γραφεία του βρίσκονται επίσης η Ιστορική Βιβλιοθήκη του και η Δανειστική Βιβλιοθήκη «Καίτη Λασκαρίδη».
Το βιβλίο, σε παρελθοντικό, παρόντα και μέλλοντα χρόνο
Σε ένα ατμοσφαιρικό περιβάλλον που θυμίζει κινηματογραφικό σκηνικό, η Ιστορική Βιβλιοθήκη του Ιδρύματος Λασκαρίδη στεγάζει περίπου 600.000 τίτλους (ανάμεσά τους και 164 αρχέτυπα). Σε όλη τη διάρκεια του χρόνου δέχεται σχολικές επισκέψεις και φιλοξενεί δράσεις για μικρούς και μεγάλους. Αυτή την περίοδο, επιπλέον, μας προσκαλεί να την ανακαλύψουμε με την περιοδική έκθεση «30 χρόνια, 30 βιβλία: Μικρά, μεγάλα, πολύτιμα, σπάνια»: μια επιλεγμένη διαδρομή μέσα από τις σπάνιες συλλογές της, από έργα που σημάδεψαν την πορεία της σκέψης και της επιστήμης μέχρι εκδόσεις με λαμπερές βιβλιοδεσίες και περίτεχνες εικονογραφήσεις, και μικροσκοπικά βιβλία-μινιατούρες.
Το Ίδρυμα Αικατερίνης Λασκαρίδη συστάθηκε το 2007 από τον Πάνο Λασκαρίδη και τη σύζυγό του, Μαριλένα, η οποία έφυγε από τη ζωή το 2015. Έδρα του ο Πειραιάς, όπου πέρα από τα γραφεία του βρίσκονται επίσης η Ιστορική Βιβλιοθήκη του και η Δανειστική Βιβλιοθήκη «Καίτη Λασκαρίδη».
Η Ιστορική Βιβλιοθήκη φιλοξενεί επίσης δύο μόνιμες εκθέσεις: τη Ναυτική Συλλογή, μέρος της οποίας αποτελούν οι Συλλογές του Ναυάρχου Νέλσον και Κόδρινγκτον, με προσωπικά αντικείμενα, αλληλογραφία και ημερολόγια πλοίων, και την έκθεση «Πίστη και Τέχνη», με επιλεγμένες μεταβυζαντινές εικόνες του 15ου – 19ου αιώνα από τη Συλλογή Αιμίλιου Βελιμέζη, δωρεά των οικογενειών Μαργαρίτη και Μακρή. Ακόμα, έργα των ζωγράφων Δημήτρη Περδικίδη (1922-1989) και Βάλια Σεμερτζίδη (1911-1983) εκτίθενται μόνιμα στο κτήριο της διοίκησης του ιδρύματος.
Η Δανειστική Βιβλιοθήκη «Καίτη Λασκαρίδη» προσφέρει για δανεισμό περισσότερα από 100.000 βιβλία από όλους τους τομείς της γνώσης, συν δραστηριότητες για παιδιά και ενήλικες σε όλη τη διάρκεια του χρόνου. Ακόμα, μετά από συμφωνητικό συνεργασίας του Ιδρύματος Αικατερίνης Λασκαρίδη με τον Κύκλο του Ελληνικού Παιδικού Βιβλίου «Greek IBBY- Κύκλος Ελληνικού Παιδικού Βιβλίου» (ΚΕΠΒ), το ΚΕΠΒ τής παραχωρεί για 20 χρόνια τα βιβλία του για δανεισμό και μελέτη. Στο πλαίσιο της ίδιας συνεργασίας, προγραμματίζονται εκδηλώσεις, ημερίδες, δράσεις, καθώς και η επαναλειτουργία και αναβάθμιση του διαδικτυακού τόπου «Ομάδα Θαυμαστών Βιβλίων» (Book Fun Club) του ΚΕΠΒ.
Πλοηγός σε μια θάλασσα γνώσης
Το Ίδρυμα Αικατερίνης Λασκαρίδη μόλις ολοκλήρωσε το ευρωπαϊκό χρηματοδοτούμενο πρόγραμμα «Από το Αιγαίο στο Ιόνιο – Μια θάλασσα γνώσης», για τις ελληνικές θάλασσες και τον ρόλο τους στον πολιτισμό. Ανάμεσα στα προϊόντα του είναι η ψηφιοποίηση μεγάλου μέρους των σπάνιων εκδόσεων και εκθέσεών του και η αξιοποίησή τους σε ψηφιακά εργαλεία, πολύτιμα για φοιτητές, ακαδημαϊκούς, ερευνητές και γενικά φιλομαθείς.
-Για παράδειγμα, ο διαδραστικός χάρτης «Η Θάλασσα στη Λογοτεχνία» προσκαλεί τους χρήστες σε ένα ταξίδι στην ελληνική λογοτεχνία, ακολουθώντας τριάντα γεωγραφικά σημεία που είναι συνδεδεμένα με τριάντα ποιητικά έργα και αντλούν έμπνευση από τη θάλασσα.
Σε ένα ατμοσφαιρικό περιβάλλον που θυμίζει κινηματογραφικό σκηνικό, η Ιστορική Βιβλιοθήκη του Ιδρύματος Λασκαρίδη στεγάζει περίπου 600.000 τίτλους (ανάμεσά τους και 164 αρχέτυπα). Σε όλη τη διάρκεια του χρόνου δέχεται σχολικές επισκέψεις και φιλοξενεί δράσεις για μικρούς και μεγάλους.
-Στο εκπαιδευτικό παιχνίδι «Το Ναυάγιο των τριών θαλασσών», σχεδιασμένο σε περιβάλλον εικονικής πραγματικότητας (VR), οι παίκτες συναντούν ένα μυστηριώδες ναυάγιο, για το οποίο γνωρίζουν μόνο τις συντεταγμένες του στον χάρτη. Καλούνται να ανακαλύψουν την προέλευση του πλοίου, τα λιμάνια που επισκέφθηκε, τον τελικό του προορισμό, την αιτία του ναυαγίου, καθώς και τα μυστικά που κρύβονται στο κουφάρι του.
-Άλλα προγράμματα έχουν διαφορετική θεματολογία. Για παράδειγμα, το εκπαιδευτικό πρόγραμμα «Γυναίκες και Στερεότυπα» εστιάζει σε στερεοτυπικές αντιλήψεις που ακολουθούν το γυναικείο φύλο μέχρι και σήμερα. Οι ενδιαφερόμενοι εκπαιδευτικοί κατεβάζουν δωρεάν το οπτικοακουστικό υλικό και τις συνοδευτικές δραστηριότητες, μέσα από τις οποίες μαθητές και μαθήτριες μαθαίνουν να αναγνωρίζουν τα στερεότυπα και τις επιπτώσεις τους και να καλλιεργούν έναν πιο συμπεριληπτικό τρόπο σκέψης.
Άλλες δράσεις του Ιδρύματος Αικατερίνης Λασκαρίδη
Ψηφιακές ανθρωπιστικές επιστήμες: Το ίδρυμα διακρίνεται επίσης για τα καινοτόμα ερευνητικά προγράμματα και τα τεχνολογικά, πολύγλωσσα προϊόντα του, όπως ο ιστότοπος Travelogues (με περισσότερες από 20.000 εικόνες από δημοσιεύσεις περιηγητών μεταξύ του 15ου και 19ου αιώνα), η ψηφιακή βάση δεδομένων TravelTrails (με κείμενα περιηγητών που ταξίδεψαν στην Ανατολική Μεσόγειο από τις αρχές του 16ου αιώνα έως το 1830, σε συνεργασία με τη Γεννάδειο Βιβλιοθήκη της ASCSA), ο ιστότοπος και εφαρμογή κινητού ToposText ( ένα διαδραστικό ταξίδι σε κείμενα της ελληνικής και λατινικής γραμματείας) και το ψηφιακό εργαλείο Map-inc (απεικονίζει τη διασπορά των αρχέτυπων βιβλίων, έντυπα βιβλία του 15ου αιώνα, στις ελληνικές βιβλιοθήκες).
Το εκπαιδευτικό πρόγραμμα «Γυναίκες και Στερεότυπα» εστιάζει σε στερεοτυπικές αντιλήψεις που ακολουθούν το γυναικείο φύλο μέχρι και σήμερα. Οι ενδιαφερόμενοι εκπαιδευτικοί κατεβάζουν δωρεάν το οπτικοακουστικό υλικό και τις συνοδευτικές δραστηριότητες, μέσα από τις οποίες μαθητές και μαθήτριες μαθαίνουν να αναγνωρίζουν τα στερεότυπα και τις επιπτώσεις τους και να καλλιεργούν έναν πιο συμπεριληπτικό τρόπο σκέψης.
Εκδόσεις: Μέχρι σήμερα το ίδρυμα έχει εκδώσει 29 βιβλία που καλύπτουν θέματα ιστορίας, λογοτεχνίας, ναυτιλίας, πολιτισμού και τέχνης.
Προστασία περιβάλλοντος: Υπό την αιγίδα του δημιουργήθηκε και λειτουργεί το BlueCycle, ένα πρόγραμμα γαλάζιας και κυκλικής οικονομίας, με στόχο την αξιοποίηση πλαστικών που προέρχονται κυρίως από την αλιεία και τη ναυτιλία.
Κοινωνική προσφορά: Το Ίδρυμα έχει υποστηρίξει συστηματικά τοπικές και ευρύτερες κοινότητες. Για παράδειγμα, την περίοδο 2012-2013 ανέλαβε σε συνεργασία με την Κοινωφελή Δημοτική Επιχείρηση Πειραιά (ΚΟΔΕΠ) την τακτική σίτιση εκατοντάδων οικογενειών που βρέθηκαν σε άμεση ανάγκη λόγω της οικονομικής κρίσης. Αργότερα, στη διάρκεια της έξαρσης του κορονοϊού, το 2019-2020, προμήθευσε δεκάδες χιλιάδες μάσκες που αρχικά δεν ήταν διαθέσιμες στη χώρα και δώρισε δεκάδες αναπνευστήρες σε ελληνικά νοσοκομεία. Επιπλέον, με δωρέες του ιδρύματος έχουν ανακαινιστεί πτέρυγες νοσοκομείων – ενδεικτικά, το καλοκαίρι του 2025 πραγματοποιήθηκαν τα εγκαίνια και η τελετή ονοματοδοσίας της ανακαινισμένης αίθουσας τοκετών του Γ.Ν.A Αλεξάνδρα, «Μαριλένας Λασκαρίδη».
Χορηγίες και δωρεές στο Πολεμικό Ναυτικό και το Λιμενικό Σώμα: Μετά την υπογραφή μνημονίου συνεργασίας με το Ελληνικό Πολεμικό Ναυτικό, ξεκινάει ένα μεγάλο πρόγραμμα δωρεών προς αυτό. Ταυτόχρονα, ο Πάνος Λασκαρίδης δώρισε στο Λιμενικό Σώμα ταχύπλοα σκάφη για την καταδίωξη λαθρεμπόρων και χρηματοδότησε την επισκευή και θέση σε λειτουργία του Περιπολικού Σκάφους Ανοικτής Θαλάσσης «Αρκιοί». Σε αναγνώριση, το Πολεμικό Ναυτικό τον ονόμασε Επίτιμο Υποναύαρχο και η Πρόεδρος της Δημοκρατίας, Κατερίνα Σακελλαροπούλου, τον τίμησε με τον Μεγαλόσταυρο της Τιμής, το ύψιστο πολιτικό παράσημο της Ελλάδας.
Στήριξη ενάλιας αρχαιολογίας: Το ενδιαφέρον του Πάνου Λασκαρίδη για την υποβρύχια αρχαιολογία τον οδήγησε το 2020 να χρηματοδοτήσει μια προκαταρκτική μελέτη για ένα Μουσείο Ενάλιων Αρχαιοτήτων στον Πειραιά, που δεν υπάρχει στη χώρα μας. Η ενασχόληση του ιδρύματος με την υποβρύχια αρχαιολογία είχε ήδη ξεκινήσει το 2012, με την υποστήριξη της ιδέας της επανέναρξης των υποβρύχιων ανασκαφών στο διάσημο ναυάγιο των Αντικυθήρων.
Με δωρέες του ιδρύματος έχουν ανακαινιστεί πτέρυγες νοσοκομείων – ενδεικτικά, το καλοκαίρι του 2025 πραγματοποιήθηκαν τα εγκαίνια και η τελετή ονοματοδοσίας της ανακαινισμένης αίθουσας τοκετών του Γ.Ν.A Αλεξάνδρα, «Μαριλένας Λασκαρίδη».
Εκπαιδευτικά προγράμματα: Στον τομέα της εκπαίδευσης και επιμόρφωσης, κάθε χρόνο περισσότεροι από 30.000 μαθητές πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης από όλη την Ελλάδα επισκέπτονται το ίδρυμα και συμμετέχουν στα εκπαιδευτικά του προγράμματα. Λογοτεχνία, ιστορία, εικαστικές τέχνες, θέατρο, φυσικές επιστήμες, τεχνητή νοημοσύνη και ψυχολογία είναι μερικά από τα θέματα που καλύπτονται από τα περισσότερα από εκατό προγράμματα, τα οποία προσφέρονται σε όλους τους μαθητές δωρεάν. Επιπλέον, πραγματοποιούνται προγράμματα επιμόρφωσης για εκπαιδευτικούς, στους χώρους του Ιδρύματος αλλά και διαδικτυακά.
Διαγωνισμοί: Απευθύνονται σε μαθητές Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης. Περιλαμβάνουν τον Πανελλήνιο Λογοτεχνικό Διαγωνισμό Πρωτόλειου Διηγήματος στη μνήμη Καίτης Λασκαρίδη και τον Διαγωνισμό Πρωτόλειου Διηγήματος στη μνήμη Μαριλένας Λασκαρίδου (για ελληνικά σχολεία του εξωτερικού και των αναγνωρισμένων από το Υπουργείο Παιδείας Τμημάτων Ελληνικής Γλώσσας), καθώς και τον ετήσιο Πανελλήνιο Διαγωνισμό – Υποτροφία Ισμήνης Κάρτερ για σπουδές βιολιού στο εξωτερικό.
Ψυχική υγεία: Το Ίδρυμα Αικατερίνης Λασκαρίδη δραστηριοποιείται στον τομέα με τη συστηματική εκπαίδευση εκπαιδευτικών για τη διαχείριση μαθητών με αυτισμό και προβλήματα συμπεριφοράς στην τάξη και με προγράμματα για την πρόληψη της κακοποίησης παιδιών που στοχεύουν στην καλλιέργεια των δεξιοτήτων της σχολικής κοινότητας: στόχος, μέσω γνώσεων και στρατηγικών, οι μαθητές και οι εκπαιδευτικοί να μπορούν να αναγνωρίζουν, να αντιδρούν και να αντιμετωπίζουν φαινόμενα κακοποίησης.
Στον τομέα της εκπαίδευσης και επιμόρφωσης, κάθε χρόνο περισσότεροι από 30.000 μαθητές πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης από όλη την Ελλάδα επισκέπτονται το ίδρυμα και συμμετέχουν στα εκπαιδευτικά του προγράμματα.
Συνεργασία με πανεπιστήμια του εξωτερικού: Υποστηρίζει τη λειτουργία της Έδρας Νεοελληνικών Σπουδών «Μαριλένα Λασκαρίδη» στο Πανεπιστήμιο του Άμστερνταμ και χρηματοδοτεί υποτροφίες και υποτροφίες αυτής της Έδρας. Επίσης, χρηματοδοτεί την ακαδημαϊκή συνεργασία με το Πανεπιστήμιο Tsinghua στο Πεκίνο, στην Κίνα. Από το 2016 σημαντικός αριθμός καθηγητών από ελληνικά πανεπιστήμια έχουν διδάξει στο Tsinghua και πολλοί φοιτητές του Tsinghua έχουν επισκεφθεί ελληνικά πανεπιστήμια ως υπότροφοι Λασκαρίδη. Το 2019 ιδρύθηκε το Κέντρο Κινεζικών Σπουδών σε συνεργασία με την Κινεζική Ακαδημία Κοινωνικών Επιστημών, με έδρα την Ιστορική Βιβλιοθήκη του ιδρύματος, ενώ τον Οκτώβριο του 2025 το Ίδρυμα εγκαινίασε το «Κέντρο Νεότερου Ελληνικού Πολιτισμού Μαριλένα Λασκαρίδη» στο Τμήμα Νεοελληνικών Σπουδών του Πανεπιστημίου Διεθνών Σπουδών της Σαγκάης SISU.
Νέα έργα βρίσκονται σε εξέλιξη. Όπως είναι, σε συμφωνία με την Ελληνική Επιτροπή Στρατιωτικής Ιστορίας, η δημιουργία ψηφιακής πλατφόρμας που θα παρουσιάζει τα πολεμικά γεγονότα της Ελλάδας σε μορφή επετειολογίου-χρονολογίου εμπλουτισμένου με φωτογραφίες από ιστορικά τεκμήρια (επιστολές-έγγραφα, φωτογραφίες και αποσπάσματα ταινιών). Πρόσφατα, επίσης, το ίδρυμα απέκτησε το αρχείο του Ναυάρχου Codrington, από την περίοδο που ήταν αρχηγός του Βρετανικού Στόλου της Μεσογείου. Ενόψει της συμπλήρωσης 200 ετών από τη Ναυμαχία του Ναυαρίνου, έχει υποβάλει πρόταση χρηματοδότησης για την ψηφιοποίησή του και τη δημιουργία τρισδιάστατης εφαρμογής εμβύθισης (immersive reality).
Info
Οι διευθύνσεις των βιβλιοθηκών και των γραφείων του ιδρύματος, όλες οι δράσεις του και το πρόγραμμά τους για την τρέχουσα σεζόν, στο www.laskaridisfoundation.org
Ίδρυμα Αικατερίνης Λασκαρίδη: Ταξίδι στον χρόνο μέσα από την ατμοσφαιρική ιστορική βιβλιοθήκη του appeared first on | Ό,τι έχει σημασία για τις γυναίκες.
Πηγή: marieclaire.gr
