Η Περιφέρεια Θεσσαλίας απευθύνει ανοικτή πρόσκληση για έργο συναφές με αντικείμενο απευθείας ανάθεσης σε υποψήφιο της παράταξης Κουρέτα!
Τον περασμένο Φεβρουάριο είχε ανατεθεί σε ιδιώτη το έργο καταγραφής και ανάδειξης των μνημείων της Θεσσαλίας και τώρα ο Περιφερειάρχης καλεί φορείς και πολίτες να συμβάλουν σε ένα έργο ανάλογης συνάφειας το οποίο «απαιτεί διάθεση, χρόνο και… χρήματα»
Η πρακτική των απευθείας αναθέσεων, σε έναν συνδυασμό αναφοράς του θεσμικού πλαισίου και απαξίωσης των υπηρεσιών της Περιφέρειας Θεσσαλίας αποδεικνύεται σήμα κατατεθέν της διοίκησης Κουρέτα. Μόνο που συνήθως τα… πάρτι ενίοτε οδηγούν σε… hangover, που δεν θυμάσαι τι έκανες το προηγούμενο βράδυ. Πόσω μάλλον τι έκανες έντεκα μήνες πριν…
Γράφει ο Τάσος Κουρκούμπας από την «Πολιτεία Θεσσαλών» Κυριακή 1 Φεβρουαρίου 2026
Με βαρύγδουπες διακηρύξεις για τη συλλογική μνήμη, τη συμμετοχή των πολιτών και την πολιτιστική ταυτότητα, η Περιφέρεια Θεσσαλίας ανακοίνωσε την περασμένη Δευτέρα την ανοικτή πρόσκληση του Δημήτρη Κουρέτα σε φορείς για συμμετοχή και συνεργασία για«την ενίσχυση της πολιτιστικής ταυτότητας και της ιστορικής συνείδησης των πολιτών: την καταγραφή και ανάδειξη της ιστορικής μνήμης της Θεσσαλίας». Ένα έργο που παρουσιάζεται ως πολυδιάστατο, συμμετοχικό και μακρόπνοο, με στόχο τη δημιουργία αρχείου, ψηφιακού και έντυπου, την τεκμηρίωση μνημείων, ηρώων και τόπων μνήμης, αλλά και την αξιοποίησή τους για εκπαιδευτικούς, πολιτιστικούς και τουριστικούς σκοπούς.
«Όπως αντιλαμβάνεται εύκολα κανείς είναι μια μεγάλη προσπάθεια η οποία απαιτεί διάθεση, χρόνο και χρήματα. Ξεκινάμε την προσπάθεια σήμερα και προσδοκούμε (ανάλογα με το κόστος που θα προκύψει), ότι μέχρι το τέλος της θητείας αυτής της Περιφερειακής Διοίκησης θα είμαστε σε θέση να παρουσιάσουμε, εκτιμώ όχι το σύνολο, αλλά μεγάλο μέρος του έργου της Ανάδειξης της Ιστορικής Μνήμης της Θεσσαλίας» δήλωνε ο Περιφερειάρχης Θεσσαλίας.
Ωστόσο, πίσω από κάθε «σημαντικό έργο» διανθισμένο με κορώνες περί διαφάνειας και συλλογικότητας, προκύπτει ένα κρίσιμο και μάλλον άβολο για τον κ. Κουρέτα, ερώτημα: πρόκειται πράγματι για ένα νέο εγχείρημα ή για επαναδιατύπωση ενός έργου που είχε ήδη ανατεθεί με απευθείας ανάθεση έναν χρόνο νωρίτερα;
Το dejavu του Φεβρουαρίου
Τον Φεβρουάριο του 2025, η Περιφέρεια Θεσσαλίας είχε προχωρήσει σε απευθείας ανάθεση ύψους 19.500 ευρώ (πλέον ΦΠΑ) σε Λαρισαίο πολιτικό μηχανικό ως εξωτερικό συνεργάτη με σύμβαση 13μηνης διάρκειας (οπότε ακόμη σε ισχύ) ενός απολύτως συναφούς έργου για την καταγραφή του συνόλου των μνημείων της Θεσσαλίας, ανεξαρτήτως ιστορικής περιόδου.
Το αντικείμενο του έργου περιλάμβανε όχι μόνο την τεκμηρίωση και ανάδειξη της ιστορικής ταυτότητας κάθε μνημείου, αλλά και προτάσεις προβολής της πολιτιστικής ταυτότητας της Θεσσαλίας, ακόμη και επανάχρηση νεότερων μνημείων και ο «εκλεκτός» του Δημήτρη Κουρέτα διέθετε βάσει των όσων αναγραφόταν στην απόφαση ανάθεσης του έργου «την εμπειρία, την υλικοτεχνική υποδομή και το στελεχιακό δυναμικό για την παροχή συναφών υπηρεσιών».
Όπως είχε αποκαλύψει τον Σεπτέμβριο η «ΠΘ» η εν λόγω απευθείας ανάθεση, ανήγειρε εύλογα ερωτηματικά καθόσον ο ανάδοχος, πέρα από τα απαιτούμενα προσόντα, είχε προϋπάρξει και «εκλεκτός» του Περιφερειάρχη Θεσσαλίας προεκλογικά, καθόσον συμπτωματικά ήταν υποψήφιος στις εκλογές με την παράταξη Κουρέτα.
Τα ερωτήματα που κατατέθηκαν τότε ήταν και ξεκάθαρα και χωρίς υπονοούμενα και παραμένουν ακόμη αναπάντητα: δεδομένου ότι οι απευθείας αναθέσεις προβλέπονται για λόγους ταχύτητας ή επείγουσας ανάγκης, ποια ήταν η επείγουσα ανάγκη στη συγκεκριμένη ενέργεια ώστε να υπάρξει απευθείας ανάθεση, ποιος χρόνος πίεζε τόσο ώστε να παρακαμφθεί η διαγωνιστική διαδικασία που θα εξασφάλιζε ισότητα ευκαιριών και αποτελεσματική χρήση δημοσίων πόρων;
Όταν η συμμετοχή έρχεται… εκ των υστέρων
Με την προ ημερών πρόσκληση ο Περιφερειάρχης απευθύνεται σε Δήμους, Μητροπόλεις, Μουσεία, αρχεία, συλλόγους, αποστράτους, εφέδρους και απλούς πολίτες να συνεισφέρουν υλικό, μαρτυρίες, προτάσεις και εργασία – ακόμη και εθελοντική. Η ιστορική μνήμη παρουσιάζεται ως κοινό αγαθό, που απαιτεί συλλογική προσπάθεια, χρόνο, διάθεση και χρήμα.
Όμως η εύλογη απορία παραμένει: Τι απέγινε η προηγούμενη ανάθεση έργου; Τι αντίκρυσμα είχε το ποσό που διατέθηκε; Γιατί αυτή η «ανοικτή» και συμμετοχική λογική δεν εφαρμόστηκε εξαρχής;
Γιατί ένα τόσο ευαίσθητο και καθοριστικό έργο για την ταυτότητα της Θεσσαλίας ξεκίνησε πίσω από κλειστές πόρτες, με απευθείας ανάθεση, χωρίς δημόσια διαβούλευση, χωρίς πρόσκληση ενδιαφέροντος, χωρίς ανταγωνιστική διαδικασία;
Η παθογένεια των απευθείας αναθέσεων
Η υπόθεση αυτή φωτίζει μια ευρύτερη παθογένεια της διοίκησης Κουρέτα: τη συστηματική προσφυγή σε απευθείας αναθέσεις μέσω «υπηρεσιών συμβούλων», με την παράλληλη περιθωριοποίηση αιρετών και ικανών στελεχών της Περιφέρειας.
Οι προσκλήσεις εκδήλωσης ενδιαφέροντος σε κλειστό κύκλο προσώπων που οδηγούνται σε απευθείας αναθέσεις, αν και νόμιμες εντός συγκεκριμένων οικονομικών ορίων, έχουν μετατραπεί σε κανόνα και όχι σε εξαίρεση. Συνιστούν υπονόμευση της αξιοκρατίας, περιορίζουν τον ανταγωνισμό, δημιουργούν δεσμεύσεις και εν τέλει αποδυναμώνουν την εμπιστοσύνη των πολιτών. Όταν μάλιστα αφορούν ζητήματα ιστορικής μνήμης και πολιτιστικής κληρονομιάς, ο κίνδυνος δεν είναι μόνο οικονομικός, αλλά και ουσιαστικός: ποια ιστορία καταγράφεται, από ποιον και με ποια κριτήρια;
Ιστορική μνήμη αλά καρτ
Η ιστορική μνήμη δεν είναι φυλλάδιο, ούτε έργο βιτρίνας. Δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται αποσπασματικά, ούτε να «βαφτίζεται» εκ νέου ως συμμετοχική, αφού πρώτα έχει προηγηθεί μια κλειστή ανάθεση. Αν ο Δημήτρης Κουρέτας επιθυμεί πράγματι να αφήσει ένα ουσιαστικό αποτύπωμα, οφείλει να απαντήσει καθαρά:συνδέεται το έργο της απευθείας ανάθεσης του περσινού Φεβρουαρίου με τη νεότερη πρόσκληση; Ποια παραδοτέα έχουν ήδη παραχθεί; Γιατί δεν υπήρξε από την αρχή πλήρης διαφάνεια και δημόσιος διάλογος;
Διαφορετικά, η επίκληση της ιστορικής μνήμης κινδυνεύει να εκληφθεί όχι ως θεμέλιο συλλογικής ταυτότητας, αλλά ως ακόμη ένα επικοινωνιακό αφήγημα που επιχειρεί να καλύψει πρακτικές του παρελθόντος. Διότι η μνήμη, είτε ιστορική και κοινωνική, έχει την κακή συνήθεια και να επιμένει και να επιστρέφει.
