Το Extra Geography είναι από εκείνες τις ταινίες που μοιάζουν να ξέρουν πολύ καλά τι θέλουν να πουν, αλλά όχι πάντα πώς να το πουν χωρίς να το υπογραμμίσουν. Με πρεμιέρα στο Sundance, η ταινία επιχειρεί να χαρτογραφήσει -κυριολεκτικά και μεταφορικά- τα όρια: της φιλίας, της εφηβικής επιθυμίας, της εκπαίδευσης, της εξουσίας και τελικά της ίδιας της ενηλικίωσης. Το αποτέλεσμα είναι ένα φιλόδοξο, συχνά γοητευτικό, αλλά και αμήχανα διδακτικό κινηματογραφικό μάθημα, που ζητά από τον θεατή… έξτρα ώρες γεωγραφίας.
Αφορμή της αφήγησης είναι μια σχολική παράσταση του Ονείρου θερινής νυκτός. Μέσα από αυτή, η Μίνα και η Φλικ, δύο έφηβες σε μια κρίσιμη καμπή της ζωής τους, αναζητούν τη θέση τους στον κόσμο, αλλά και η μία στην ζωή της άλλης. Η φιλία τους, κοριτσίστικη, παιχνιδιάρικη και βαθιά οικεία, επαναπροσδιορίζεται μέσα από παιχνίδια που ισορροπούν ανάμεσα στη φαντασία και τη σεξουαλική εξερεύνηση. Παράλληλα, σχεδόν σαν παράπλευρη απώλεια αυτού του παιχνιδιού, θα στηθεί, ηθελημένα ή άθελα, ένα ακόμα: αυτό που αφορά τη δασκάλα γεωγραφίας, τη Ρόζαμουντ, μια γυναίκα από τη Νέα Ζηλανδία που εισβάλλει στον μικρόκοσμό τους ως ξένο σώμα.
Η ταινία είναι χωρισμένη σε πέντε πράξεις, μια δομή που παραπέμπει όχι μόνο στο σαιξπηρικό υλικό που διδάσκεται εντός της αφήγησης, αλλά και σε μια πιο θεατρική, σχεδόν διδακτική αντίληψη του κινηματογραφικού χρόνου. Μέσα σε αυτές τις πράξεις, το Extra Geography επιχειρεί να διερευνήσει τουλάχιστον πέντε θεματικούς άξονες: τις μαθητικές σχέσεις και την αγωνία του να είσαι ή να μην είσαι «fridge» (όρος που αναλύεται στην ταινία πολάκις), την ομοφιλόφιλη -και ετεροφυλόφιλη- εφηβική σεξουαλικότητα, το ηλικιακό και κοινωνικό χάσμα στις σχέσεις εξουσίας μεταξύ δασκάλου και μαθητή, τη σημασία της δραματικής τέχνης ως εκπαιδευτικού εργαλείου και, τέλος, τον επαναπροσδιορισμό των δεδομένων που θεωρούμε αυτονόητα.
Η φράση «στο Cambridge δεν διδάσκουν γεωγραφία» λειτουργεί ως ειρωνικό μοτίβο. Γιατί εδώ η γεωγραφία δεν αφορά χώρες και πρωτεύουσες, αλλά τον προσδιορισμό των ορίων: πού τελειώνει το παιχνίδι και πού αρχίζει η ευθύνη, πού σταματά η αθωότητα και πού ξεκινά η ενηλικίωση. Σε ένα δημιουργικό και απρόβλεπτο παιχνίδι ρόλων, οι ηρωίδες μαθαίνουν Σαίξπηρ, περνούν από οντισιόν και δοκιμάζουν ταυτότητες, συχνά χωρίς να καταλαβαίνουν πλήρως το τίμημα.
Οι προσωπικότητες των κοριτσιών ξεδιπλώνονται μέσα από λεπτομέρειες. Η Μίνα, για παράδειγμα, υπογραμμίζει με στάμπιλο βιβλία της βιβλιοθήκης, αδιαφορώντας για τον επόμενο αναγνώστη, μια πράξη μικρής βίας, αλλά και ανάγκης να αφήσει ίχνος. Η Φλικ, από την άλλη, τεντώνει τα όρια του παιχνιδιού, περνώντας πιο γρήγορα και πιο αποφασιστικά στην ενηλικίωση. Ανάμεσά τους, η Ρόζαμουντ λειτουργεί περισσότερο ως καθρέφτης παρά ως χαρακτήρας με πλήρη αυτονομία, κάτι που τελικά αποδυναμώνει τη δυναμική της.
Η χρήση των τραγουδιών “Wondrous Place” και “Crimson and Clover” προσθέτει μια μελαγχολική, σχεδόν νοσταλγική υφή, ενισχύοντας την αίσθηση μιας ηλικίας (ή και εποχής;) που τελειώνει πριν καν προλάβει να γίνει κατανοητή. Και όταν ακούγεται η φράση «δεν είναι άντρες και εμείς γυναίκες», γίνεται σαφές ότι το διακύβευμα δεν είναι το προφανές. Είναι ο ρόλος της νέας γυναίκας στον κόσμο, η σύγχυση ανάμεσα στην επιθυμία και την αυτοδιάθεση, ακόμα κι όταν η ταινία, κάποιες φορές, δυσκολεύεται να εμπιστευτεί τη σιωπή της και επιλέγει να «φλυαρίσει» (ή να μιλήσει διδακτικά) λίγο περισσότερο.
Το Extra Geography είναι μια ταινία που θέλει να διδάξει, να προκαλέσει και να συγκινήσει. Δεν τα καταφέρνει πάντα με την ίδια επιτυχία, αλλά σίγουρα αξίζει γιατί ανοίγει τη συζήτηση στα παραπάνω θέματα, και ίσως, τελικά, αυτό να είναι το πιο ειλικρινές της μάθημα.
www.ertnews.gr
Πηγή: ertnews.gr
