Της Ξανθής Γούναρη
Οι τιμές των προϊόντων ιδιωτικής ετικέτας στην ελληνική αγορά FMCG αυξάνονται με ταχύτερους ρυθμούς από τα επώνυμα, ωστόσο οι Έλληνες καταναλωτές συνεχίζουν να τα επιλέγουν σε όλο και μεγαλύτερες ποσότητες. Η εξήγηση βρίσκεται στο τελικό κόστος: το “τυπικό καλάθι” των private label διαμορφώνεται στα 146,11 ευρώ έναντι 212,79 ευρώ των επωνύμων – μια διαφορά 66,68 ευρώ που κάνει τη διαφορά στο οικογενειακό προϋπολογισμό.
Σύμφωνα με τα πιο πρόσφατα στοιχεία της Circana, η διαφορά των 66,68 ευρώ μεταξύ των δύο τύπων προϊόντων αντιστοιχεί σε περίπου 31%, ποσοστό που εξακολουθεί να λειτουργεί ως καθοριστικός παράγοντας επιλογής. Το “τυπικό καλάθι” περιλαμβάνει ένα μέσο προϊόν από καθεμία από τις 60 σημαντικότερες κατηγορίες της αγοράς.
Οι τιμές των private label κινούνται ταχύτερα ανοδικά
Η ανάλυση των στοιχείων για το ξεκίνημα του 2026 (YTD, με εβδομάδα λήξης 04/01/2026) δείχνει ότι οι τιμές των προϊόντων ιδιωτικής ετικέτας αυξάνονται ταχύτερα από εκείνες των επωνύμων. Συγκεκριμένα, η μέση τιμή των private label καταγράφει άνοδο 2,7% σε ετήσια βάση, σχεδόν διπλάσια από την αύξηση 1,5% που σημειώνουν τα επώνυμα προϊόντα.
Παρά τη μεγαλύτερη ποσοστιαία αύξηση τιμών, τα προϊόντα ιδιωτικής ετικέτας όχι μόνο δεν χάνουν έδαφος, αλλά ενισχύουν περαιτέρω τη θέση τους στην αγορά. Οι πωλήσεις τους αυξάνονται κατά 6,7% σε αξία και 3,9% σε τεμάχια, ξεπερνώντας τις επιδόσεις των επωνύμων, τα οποία καταγράφουν άνοδο 4,7% σε αξία και 3,2% σε όγκο.
Το απόλυτο κενό τιμής κάνει τη διαφορά
Η εξήγηση του φαινομένου βρίσκεται στο απόλυτο κόστος του καλαθιού. Ακόμη και με ταχύτερους ρυθμούς ανατιμήσεων, τα private label παραμένουν σημαντικά φθηνότερα σε πραγματικούς όρους. Για ένα μέσο νοικοκυριό, η εξοικονόμηση άνω των 66 ευρώ στο καλάθι των βασικών κατηγοριών αποτελεί κρίσιμο παράγοντα, ιδίως σε ένα περιβάλλον όπου οι πληθωριστικές πιέσεις δεν έχουν εξαλειφθεί πλήρως.
Με απλά λόγια, οι καταναλωτές δεν αξιολογούν μόνο το ποσοστό αύξησης, αλλά το τελικό ποσό στο ταμείο. Και σε αυτό το επίπεδο, η ιδιωτική ετικέτα εξακολουθεί να υπερέχει.
Επίμονος πληθωρισμός και πίεση στο διαθέσιμο εισόδημα
Η ενίσχυση της ιδιωτικής ετικέτας δεν μπορεί να αποσυνδεθεί από το γενικότερο πληθωριστικό περιβάλλον. Σύμφωνα με τα στοιχεία της Ελληνικής Στατιστικής Αρχής (ΕΛΣΤΑΤ), ο πληθωρισμός στην Ελλάδα παρέμεινε επίμονος το 2025, με τη μέση ετήσια μεταβολή του Εναρμονισμένου Δείκτη Τιμών Καταναλωτή (ΕνΔΤΚ) να διαμορφώνεται στο 2,9%, από 3,0% το 2024, υψηλότερα από τον μέσο όρο της Ευρωζώνης που ανήλθε στο 2,1%. Παρά τη μικρή αποκλιμάκωση, το επίπεδο τιμών παραμένει υψηλό, διατηρώντας την πίεση στα πραγματικά εισοδήματα των νοικοκυριών.
Την ίδια εικόνα επιβεβαιώνουν και τα στοιχεία της Eurostat, τα οποία ισχυρές ανατιμήσεις σε βασικά τρόφιμα και υπηρεσίες. Ενδεικτικά, το μοσχαρίσιο κρέας στην Ελλάδα εμφάνισε τη μεγαλύτερη απόκλιση, με μέση ετήσια αύξηση 15,4% έναντι 9,8% στην Ευρωζώνη. Υπερβάσεις καταγράφονται επίσης στο γιαούρτι (4,3% έναντι 0,2% στην Ευρωζώνη), στα φρούτα (8,0% έναντι 4,2%) και στο κακάο και προϊόντα σοκολάτας (15,0% έναντι 14,7%). Η μέση μηνιαία αύξηση στον καφέ ήταν 13,8% στο αιγοπρόβειο κρέας 4,1% και στο φρέσκο πλήρες γάλα 4,2%.
Οι έντονες διακυμάνσεις σε συγκεκριμένες κατηγορίες – όπως το μοσχαρίσιο κρέας που έφτασε το 26,9% τον Δεκέμβριο – επιβαρύνουν σημαντικά το οικογενειακό προϋπολογισμό και εξηγούν τη στροφή των καταναλωτών προς οικονομικότερες επιλογές.
Πώς εξελίχθηκε το καλάθι από το 2021 έως σήμερα
Η ιστορική εξέλιξη των τελευταίων ετών αποτυπώνει τη διαφορετική δυναμική επωνύμων και ιδιωτικής ετικέτας. Από το 2021 έως το 2024, το καλάθι των επωνύμων προϊόντων αυξήθηκε από 181,97 ευρώ σε 210,61 ευρώ, καταγράφοντας άνοδο 28,64 ευρώ ή 15,7%. Αντίστοιχα, το καλάθι των private label αυξήθηκε από 121,83 ευρώ σε 145,54 ευρώ, με αύξηση 23,71 ευρώ ή 19,5%.
Παρότι τα private label εμφανίζουν υψηλότερη ποσοστιαία άνοδο, το απόλυτο κόστος τους παραμένει σαφώς χαμηλότερο, στοιχείο που εξηγεί τη διαχρονική ενίσχυση της παρουσίας τους στο καταναλωτικό καλάθι.
Για το 2026, οι μεταβολές είναι πλέον οριακές: το καλάθι των επωνύμων αυξάνεται κατά 1,10 ευρώ (+0,5%), ενώ εκείνο της ιδιωτικής ετικέτας κατά μόλις 0,26 ευρώ (+0,2%), εξέλιξη που υποδηλώνει σταθεροποίηση των τιμών.
Θετική εικόνα για το σύνολο της αγοράς στο ξεκίνημα του 2026
Σε επίπεδο συνόλου αγοράς, τα στοιχεία της Circana δείχνουν ότι τα FMCG ξεκινούν το 2026 με θετικό πρόσημο. Οι πωλήσεις αυξάνονται κατά 5,2% σε αξία και 3,4% σε τεμάχια σε ετήσια βάση, ενώ η μέση τιμή ανά προϊόν κινείται ανοδικά κατά μόλις 1,8%, ένδειξη σαφούς επιβράδυνσης των ανατιμήσεων σε σχέση με τα προηγούμενα χρόνια.
Τα δεδομένα αφορούν τις 60 σημαντικότερες κατηγορίες προϊόντων – από βασικά είδη διατροφής, όπως ελαιόλαδο, ζυμαρικά και γαλακτοκομικά, έως προϊόντα προσωπικής φροντίδας και οικιακής χρήσης – οι οποίες αντιπροσωπεύουν περίπου το 72% της συνολικής αγοράς FMCG σε αξία.
Πηγή: capital.gr
