Τις πληγές της μετρά η Άνω Γλυφάδα από το καταστροφικό πέρασμα της κακοκαιρίας. Η τραγωδία που εκτυλίχθηκε, με θύμα μια 56χρονη εκπαιδευτικό, δεν είναι ανεξήγητη και σίγουρα δεν αφορά τον κακό μας τον καιρό…
Η ισχυρή βροχόπτωση δημιούργησε «βουνά» από φερτά υλικά, πέτρες και χώματα, τα οποία σκέπασαν τα πάντα στο διάβα τους
Η πόλη, στο πρώτο φως της ημέρας, θύμιζε βομβαρδισμένο τοπίο. Η κακοκαιρία της 21ης Ιανουαρίου προκάλεσε αξιόλογες βροχοπτώσεις. Στην περιοχή της Γλυφάδας είχαμε περίπου 140 χιλιοστά βροχής, που σημαίνει 140 τόνοι ανά στρέμμα.
Εικόνες αποκάλυψης
Τα ορμητικά νερά που κατέβηκαν από τον Υμηττό δεν έφεραν μόνο πλημμύρες, αλλά και τεράστιες ποσότητες φερτών υλικών -λάσπη, πέτρες, κορμούς δέντρων και συντρίμμια- που μετατράπηκαν σε παγίδες θανάτου μέσα στον αστικό ιστό. Οι δρόμοι θάφτηκαν σε λίγα λεπτά, αυτοκίνητα αναποδογύρισαν, ενώ άνθρωποι εγκλωβίστηκαν χωρίς διέξοδο και από «θαύμα» δεν θρηνήσαμε περισσότερα θύματα.
Η δύναμη του νερού παρέσυρε ό,τι έβρισκε στο πέρασμά της, δημιουργώντας σκηνές χάους και απόγνωσης, αναδεικνύοντας τη γύμνια του κρατικού μηχανισμού.
Καταστροφές στην Άνω Γλυφάδα, από την κακοκαιρία
Τα μπαζωμένα ρέματα
Ο τοπογράφος και αγρονόμος μηχανικός Δημήτρης Θεοδοσόπουλος (Γεωμυθική) βρέθηκε στους δρόμους που μετατράπηκαν σε παγίδες θανάτου και εξήγησε γλαφυρά όλα όσα συνέβησαν με απόλυτη λεπτομέρεια. Ο Κώστας Λαγουβάρδος, Μετεωρολόγος και Διευθυντής Ερευνών στο Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών, αναφέρθηκε αναλυτικά στο χρονικό του φαινομένου και απάντησε στο καίριο ερώτημα γιατί η κακοκαιρία «έπνιξε» τα νότια προάστια.
Αρχικά, η αυτοψία του Δημήτρη Θεοδοσόπουλου ανέδειξε πως «τα μπαζωμένα ρέματα έγιναν δρόμοι χωρίς να γίνουν τα κατάλληλα έργα, οι κατάλληλες υποδομές» που θα απέτρεπαν «να κατέβει το βουνό στην πόλη».
Η κάμερα καταγράφει συγκλονιστικές εικόνες με τον κ. Θεοδοσόπουλο να εξηγεί πως «δεν υπήρχε καμιά υποδομή στο βουνό (φράγματα ανάσχεσης) αλλά και στην πόλη (δομές αντιπλημμυρικής προστασίας)».
Ο κ. Θεοδοσόπουλος τονίζει ότι δεν φταίνε τα ρέματα, αλλά οι λανθασμένες ανθρώπινες παρεμβάσεις που προτάσσουν τη λύση του μπαζώματος χωρίς τα απαραίτητα αντιπλημμυρικά έργα και τις υποστηρικτικές υποδομές που θα αποκόψουν τα νερά και τους χειμάρρους.
Στο δρόμο Κυρίλλου Μεθοδίου, που βρήκε τραγικό θάνατο η 56χρονη εκπαιδευτικός, το ρέμα (Βαρελά) που βρίσκεται λίγο παραπάνω έχει μπαζωθεί. Το νερό έχει μνήμη. Έσκαψε το χώμα κυλώντας μέσα στον ιστό της πόλης από τους δρόμους που έχουν φράξει τη δίοδο του χωρίς τα απαιτούμενα έργα υποδομής.
Τα σημάδια του νερού και η πορεία που ακολούθησε αποτυπώνονται καθαρά στο δρόμο. Εμφανίστηκε επί της ουσίας το ρέμα που δεν υπήρχε.
Με τη ματιά του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών
Οι επιστήμονες του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών αναλύουν (orangepress.gr) τα δεδομένα και εντοπίζουν τρεις βασικούς παράγοντες: τον ακραίο όγκο νερού, τις ευάλωτες υποδομές και τις πληγές από τις πυρκαγιές στον Υμηττό.
Η «συνταγή» της πλημμύρας: Το 30% της ετήσιας βροχής σε λίγες ώρες
Ο Κώστας Λαγουβάρδος, Μετεωρολόγος και Διευθυντής Ερευνών στο Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών, εξήγησε αναλυτικά το χρονικό του φαινομένου, τονίζοντας πως όλα εξελίχθηκαν όπως είχαν προβλεφθεί:
«Επιβεβαιώθηκαν οι προγνώσεις που μιλούσαν για έντονα επεισόδια, κυρίως στην Αττική. Να πούμε ότι στην Αττική είχαμε δύο φάσεις κακοκαιρίας. Η πρώτη, που ήταν πρωινές-προμεσημβρινές ώρες, με πιο ήπια φαινόμενα, αρκετά μεγάλα ύψη βροχής όμως, τα οποία επίσης άρχισαν να δημιουργούν το υπόβαθρο, δηλαδή κάποιες μικρές πλημμύρες και νερό συσσωρευμένο στο έδαφος».
Στη συνέχεια, ακολούθησε το δεύτερο και πιο καταστροφικό κύμα: «Και μετά ήρθε το πιο έντονο, η δεύτερη φάση της κακοκαιρίας, με την έντονη καταιγιδοφόρο δραστηριότητα, που σημαίνει μεγάλα ύψη βροχής σε μικρό χρονικό διάστημα, δηλαδή η συνταγή, να το πω έτσι, για πλημμύρες. Οι οποίες κάθισαν δύο με τρεις ώρες και έδωσαν πολύ μεγάλα ύψη βροχής».
Τα στοιχεία που κατέγραψαν οι σταθμοί είναι εντυπωσιακά: «Καταγράψαμε εντυπωσιακά ύψη βροχής για την Αττική. Σε πολλούς σταθμούς ξεπεράστηκαν τα 100 χιλιοστά. Φτάσαμε, νομίζω, στου Παπάγου 170 χιλιοστά, στην Ανατολική Αττική 120-130 χιλιοστά μέσα σε μία ημέρα. Είναι περίπου το 30% της ετήσιας βροχής».
Η ευάλωτη Αθήνα και το παράδειγμα του Daniel
Ο δεύτερος παράγοντας αφορά τις αντοχές της πρωτεύουσας. Ο κ. Λαγουβάρδος ήταν ξεκάθαρος για την τρωτότητα των υποδομών: «Σε μία μεγάλη πόλη όπως είναι η Αθήνα, που έχει και πρόβλημα προφανώς πολλών υποδομών, το αποτέλεσμα είναι αυτό που είδαμε και δυστυχώς είχαμε και μία απώλεια ανθρώπινης ζωής. Σίγουρα βοήθησε λίγο και η προετοιμασία και η ειδοποίηση που είχε δοθεί. Αλλά αυτό δείχνει το πόσο προβληματική είναι η Αθήνα και πόσο ευάλωτη είναι στα έντονα καιρικά γεγονότα».
Παράλληλα, έκρουσε τον κώδωνα του κινδύνου, κάνοντας μια τρομακτική σύγκριση με τις πλημμύρες στη Θεσσαλία: «Ναι, πρέπει να είμαστε προετοιμασμένοι. Λόγω της κλιματικής αλλαγής τα έντονα καιρικά γεγονότα γίνονται ακόμα πιο έντονα. Δεν το λέω μόνο γι’ αυτό που έγινε στην Αθήνα, είδαμε τι συνέβη στον ‘Daniel’ πριν από τέσσερα χρόνια, με βροχές που δεν είχαμε ξαναδεί ποτέ στη χώρα μας σε επίπεδο ημερήσιου ύψους βροχής. Τα γεγονότα, τα έντονα γεγονότα, γίνονται ακόμα πιο έντονα, που σημαίνει πολύ μεγαλύτερες βροχοπτώσεις σε μικρό χρονικό διάστημα. Και ειδικά στα μεγάλα αστικά κέντρα το πρόβλημα είναι πάρα πολύ έντονο. Δεν θέλει κανένας να σκεφτεί τι θα γινόταν στην Αθήνα αν έπεφταν οι βροχές, για παράδειγμα, που είδαμε στη Θεσσαλία τον Σεπτέμβριο του ’23».
Η «εκδίκηση» του καμένου Υμηττού
Η τρίτη αιτία εστιάζει στην καταστροφή της Άνω Γλυφάδας, όπου οι δρόμοι γέμισαν τόνους φερτών υλικών. Ο Θοδωρής Γιάνναρος, Πυρομετεωρολόγος στο Εθνικό Αστεροσκοπείο, συνέδεσε ευθέως το φαινόμενο με τις πυρκαγιές στον Υμηττό: «Είναι δεδομένο ότι συνδέεται το χθεσινό κατολισθητικό φαινόμενο και με τις πυρκαγιές οι οποίες έχουν πλήξει τα τελευταία χρόνια την περιοχή του Υμηττού. Διότι όταν χάνεται η βλάστηση από έναν μεγάλο ορεινό όγκο, χάνεται η ικανότητα που έχουμε να συγκρατείται το έδαφος. Επομένως, σε περιπτώσεις καταρρακτώδους βροχής, όπως η χθεσινή, είναι πολύ ευκολότερο να έχουμε κατολισθητικά φαινόμενα».
Μάλιστα, εξήγησε τη σημασία της διατήρησης των καμένων κορμών ως αντιπλημμυρικό μέτρο, κάτι που συχνά παρεξηγείται: «Γι’ αυτόν ακριβώς τον λόγο άλλωστε, ακόμη και μετά από μεγάλες δασικές πυρκαγιές, συνίσταται σε κάποιες περιπτώσεις οι καμένοι κορμοί των δέντρων να παραμένουν, διότι συγκρατούνε το έδαφος λόγω του ριζικού συστήματος που εξακολουθεί να υπάρχει».
Πηγή: in.gr
