Τα παιδιά δεν «χάθηκαν». Μας περιμένουν να τα συναντήσουμε στον κόσμο τους, με ανοιχτή καρδιά και καθαρό βλέμμα!
Πόσο έντονη είναι η επίδραση των social media στην ψυχολογία παιδιών και εφήβων; Τα παιδιά δεν «χάθηκαν». Μας περιμένουν να τα συναντήσουμε στον κόσμο τους, με ανοιχτή καρδιά και καθαρό βλέμμα!
Πριν πάρουμε «πέτρες» να σπάσουμε τα κινητά και τις συσκευές που συνδέουν τα παιδιά μας στο μυστηριώδες internet και πριν αποδώσουμε στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης την αιτιολογία της σημαντικής επιρροής τους στους εφήβους, θα πρέπει να αποδεχτούμε ότι τα socialmedia είναι ένα σύγχρονο εργαλείο. Όπως κάθε εργαλείο έτσι και αυτό, συνοδεύεται από «οδηγίες χρήσης» οι οποίες προειδοποιούν πριν τη χρήση τα υπέρ και τα κατά ώστε ο χρήστης να ξέρει πότε θα είναι ασφαλής και δεν θα «τραυματιστεί» από αυτό το εργαλείο. Ανάλογοι προβληματισμοί έχουν προκύψει από στοιχεία που παρουσιάζουν τι συμβαίνει σ ένα παιδί που θα περάσει τα όρια της πλοήγησης. Αξίζει να σημειωθεί πως δυσκολίες σχετιζόμενες με αυξημένο άγχος και χαμηλή αυτοεκτίμηση έχουν μελετηθεί ως απόρροια της υπερ-έκθεσης του παιδιού στα socialmedia. Κυρίαρχο ρόλο στην αποφυγή της υπερέκθεσης του εφήβου στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης καθώς και στην ενίσχυση της αυτοεκτίμησης του παιδιού αποτελεί η στάση του γονέα αλλά και η σχέση του με τα ψηφιακά μέσα. Εξίσου σημαντική σχεδόν καθοριστική είναι και η συναισθηματική διαθεσιμότητα του. Να θυμόμαστε πάντα ότι τα παιδιά μιμούνται και αντιγράφουν τις συνήθειες των μεγάλων.
H Πέγκυ Κυρίτση, Σύμβουλος Ψυχικής Υγείας -Ψυχοθεραπεύτρια Msc Συμβουλευτικής Ψυχολογίας και συμβουλευτική στην Ειδική Αγωγή , την εκπαίδευση και την Υγεία με Μεταπτυχιακή ειδίκευση Κλινικής Ψυχοπαθολογίας στο ΕΠΙΨΥ και Μέλος Αντιναρκωτικής Δράσης PADA ( protection against drugs addiction) και της ελληνικής εταιρείας συμβουλευτικής και Προσανατολισμού, μιλάει μαζί μας για την επιρροή που ασκεί το διαδίκτυο και συγκεκριμένα τα social στην ψυχολογία των παιδιών.
Συνέντευξη στην Εννη Λεβέντη από την«Πολιτεία Θεσσαλών» Κυριακή 18 Ιανουαρίου 2026
Πότε μπορούμε να αναζητήσουμε τη χρονική στιγμή που τα παιδιά του κόσμου «συνδέθηκαν» με τον κόσμο του διαδικτύου
Υπάρχει μια στιγμή στην ιστορία της ανθρωπότητας που τα παιδιά του κόσμου «συνδέθηκαν» μαζικά με το διαδίκτυο. Δεν είναι μία ημερομηνία στο ημερολόγιο, είναι μια εποχή. Περίπου από τις αρχές της δεκαετίας του 2010, όταν το κινητό τηλέφωνο έπαψε να είναι απλώς εργαλείο επικοινωνίας και έγινε προέκταση του εαυτού. Από τότε, ο κόσμος των παιδιών δεν χωρά μόνο στις αυλές, στα δωμάτια και στις γειτονιές. Χωρά και σε οθόνες. Και αυτό, θέλοντας και μη, άλλαξε τα πάντα.
Οι ενήλικες νιώθουμε ότι τα παιδιά «χάθηκαν» σ ένα λαβύρινθο συναισθημάτων που τα κρατάει μακριά από την πραγματικότητα. Ισχύει ή άδικα δαιμονίζουμε τα social
Έχετε δίκιο. Οι ενήλικες συχνά νιώθουμε ότι τα παιδιά «χάθηκαν» μέσα σε έναν λαβύρινθο συναισθημάτων, εικόνων, συγκρίσεων και ψηφιακών ρόλων που τα απομακρύνει από την πραγματικότητα. Είναι όμως έτσι; Ή μήπως, μέσα στον φόβο μας, δαιμονοποιούμε τα social media γιατί δεν τα κατανοούμε πλήρως; Η αλήθεια είναι πιο σύνθετη και πιο ανθρώπινη. Τα social media δεν είναι από μόνα τους ούτε κακά ούτε καλά. Είναι ένας καθρέφτης αναγκών. Και οι έφηβοι έχουν πολλές, έντονες, ακατέργαστες ανάγκες.
Γιατί οι έφηβοι νιώθουν καλά με αυτό τον τρόπο επικοινωνίας;
Οι έφηβοι νιώθουν καλά με αυτόν τον τρόπο επικοινωνίας γιατί εκεί βρίσκουν άμεση αποδοχή, ορατότητα, ταχύτητα. Ένα «like» λειτουργεί σαν μικρή δόση επιβεβαίωσης: «υπάρχω», «με βλέπουν», «με υπολογίζουν». Σε μια ηλικία όπου η ταυτότητα ακόμα χτίζεται και η αυτοεκτίμηση είναι εύθραυστη, αυτό είναι εξαιρετικά ελκυστικό. Επιπλέον, ο ψηφιακός χώρος προσφέρει κάτι που συχνά λείπει από την πραγματική ζωή: έλεγχο. Μπορώ να διαλέξω πώς θα φανώ, τι θα δείξω, πότε θα μιλήσω, πότε θα αποσυρθώ.
Ποια είναι τα κοινά χαρακτηριστικά που κάνουν ελκυστικό τον κόσμο των social
Τα κοινά χαρακτηριστικά που κάνουν ελκυστικό τον κόσμο των social είναι η αίσθηση του ανήκειν, η συνεχής ροή ερεθισμάτων, η δυνατότητα σύγκρισης και ταυτόχρονα απόκρυψης, η ψευδαίσθηση δύναμης και η αποφυγή της μοναξιάς. Όμως εδώ κρύβεται και η παγίδα: αυτό που ξεκινά ως σύνδεση, μπορεί να καταλήξει υποκατάστατο σχέσης.
Μέχρι ποια στιγμή δεν πρέπει να ανησυχούμε;
Όσο η χρήση των social δεν αντικαθιστά τον ύπνο, τη σχολική λειτουργικότητα, τις διαπροσωπικές σχέσεις και τη συναισθηματική ισορροπία, δεν μιλάμε για πρόβλημα. Όταν όμως το παιδί αποσύρεται, εκνευρίζεται υπερβολικά όταν του τίθενται όρια, παρουσιάζει άγχος, θλίψη, χαμηλή αυτοεκτίμηση ή κοινωνική απομόνωση, τότε οφείλουμε να σταθούμε δίπλα του , προσοχη !όχι απέναντί του…
Από ποια ηλικία είναι θεμιτό να έχει ένα δικό του προφίλ
Τυπικά, οι περισσότερες πλατφόρμες θέτουν το όριο στα 13 έτη. Ψυχολογικά όμως, δεν υπάρχει «μαγικός αριθμός». Το κριτήριο είναι η ωριμότητα, η δυνατότητα κατανόησης κινδύνων και κυρίως η παρουσία ενήλικα συνοδοιπόρου. Γιατί το παιδί δεν χρειάζεται μόνο πρόσβαση, χρειάζεται καθοδήγησης ,χρειάζεται κάποιον να του δείχνει τις οδηγίες χρήσεως του κόσμου…
Η απαγόρευση λειτουργεί αρνητικά στη σχέση γονέα, σχολικού περιβάλλοντος και παιδιού;
Η απόλυτη απαγόρευση σπάνια λειτουργεί. Συχνά διαρρηγνύει τη σχέση εμπιστοσύνης μεταξύ γονέα, σχολείου και παιδιού και σπρώχνει τη χρήση στο σκοτάδι. Το ζητούμενο δεν είναι ο έλεγχος, αλλά ο διάλογος. Όχι «απαγορεύεται», αλλά «έλα να μιλήσουμε». Και εδώ η μαγική λέξη είναι ” όρια ”
Το αστικό περιβάλλον ή το επαρχιακό αυξάνουν τις πιθανότητες για υπέρβαση των ορίων
Το αστικό ή επαρχιακό περιβάλλον δεν είναι από μόνο του καθοριστικός παράγοντας. Οι παράμετροι που επηρεάζουν περισσότερο είναι η ποιότητα των σχέσεων, το οικογενειακό κλίμα, οι ευκαιρίες δημιουργικής έκφρασης, η ύπαρξη ορίων και η συναισθηματική διαθεσιμότητα των ενηλίκων.
Ποια λάθη κάνουμε εμείς οι ενήλικες
Και εδώ έρχονται τα λάθη μας ως ενήλικες. Κρίνουμε χωρίς να ακούμε. Φοβίζουμε αντί να εκπαιδεύουμε. Ζητάμε όρια χωρίς να δίνουμε παράδειγμα. Πώς να πείσουμε ένα παιδί να αφήσει το κινητό, όταν εμείς δεν το αφήνουμε ποτέ από τα χέρια μας;
Στην απάντηση «Ολοι οι φίλοι μου έχουν κινητό» τι απαντάμε
Στην κλασική φράση «όλοι οι φίλοι μου έχουν κινητό», η απάντηση δεν είναι ούτε ειρωνεία ούτε αυταρχισμός. Είναι ενσυναίσθηση και όριο μαζί: «Καταλαβαίνω ότι νιώθεις πως μένεις απ’ έξω. Η δουλειά μου όμως είναι να σε προστατεύσω και να σε βοηθήσω να είσαι έτοιμος/η».
Πότε η χρήση social γίνεται επικίνδυνη και Ποια επίδραση ασκούν τα social στην ψυχολογία των εφήβων; Μπορεί να χαρακτηριστεί εξαρτισιογόνα η χρήση των social; Πότε μπορεί να συμβεί αυτό
Όταν γίνεται ο μοναδικός τρόπος ρύθμισης συναισθημάτων. Όταν αντικαθιστά την πραγματική επαφή. Όταν η αξία του εαυτού μετριέται σε προβολές και σχόλια. Τότε ναι, μπορεί να γίνει εξαρτησιογόνα. Όχι με τη μορφή ουσίας, αλλά με τη μορφή ψυχικής ανάγκης. Αυτό μπορεί να συμβεί κυρίως σε παιδιά με συναισθηματικά κενά, χαμηλή αυτοεκτίμηση, τραυματικές εμπειρίες ή έλλειψη ασφαλών δεσμών.
Η «προβληματική» χρήση κοινωνικής δικτύωσης αυξάνεται μεταξύ των νέων Ευρωπαίων οι οποίοι κινδυνεύουν να αναπτύξουν εθισμό και στα διαδικτυακά παιχνίδια, προειδοποιεί ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας. «Χρειάζεται να αναλάβουμε άμεσα δράση για να βοηθήσουμε τους εφήβους να σταματήσουν τη δυνητικά επιζήμια χρήση των κοινωνικών μέσων, που έχει αποδειχθεί ότι οδηγεί στην κατάθλιψη, την παρενόχληση, το άγχος και σε μέτριες σχολικές επιδόσεις» σχόλιο του διευθυντή του τμήματος Ευρώπης του Π.Ο.Υ Χανς Κλούγκε. Ποιες λοιπόν μπορεί να είναι οι λύσεις και οι συνδυασμοί για μια υγιή συμπεριφορά και χρήση του διαδικτύου.
Οι λύσεις δεν είναι μονοδιάστατες. Χρειάζονται συνδυασμοί, όρια με αγάπη, εκπαίδευση ψηφιακής ενσυνειδητότητας, ενεργή παρουσία γονέων και σχολείου, ενίσχυση της πραγματικής κοινωνικότητας, χώρος για συναίσθημα. Κυρίως όμως, χρειάζεται να θυμηθούμε κάτι απλό και βαθιά ανθρώπινο. Τα παιδιά δεν «χάθηκαν». Μας περιμένουν να τα συναντήσουμε στον κόσμο τους, με ανοιχτή καρδιά και καθαρό βλέμμα!
Τα συμπεράσματα, δικά σας
