Πώς μπορεί να συμβαδίζει η -de facto απαραίτητη- στήριξη των ΗΠΑ στην Ουκρανία, στο πλευρό των Ευρωπαίων και κατά των Ρώσων εισβολέων, με την ευθεία αμφισβήτηση από την κυβέρνηση Τραμπ της κυριαρχίας της Δανίας, χώρας μέλους της ΕΕ και του ΝΑΤΟ;
Το ερώτημα «στοιχειώνει» πια τις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες, καθώς ο Αμερικανός πρόεδρος μετατρέπει τη γεωπολιτική σε ωμή άσκηση ισχύος, βάζοντας -σε μια κρίσιμη συγκυρία για το ουκρανικό- την συμμαχική Ευρώπη ταυτόχρονα στη θέση του εν δυνάμει αντιπάλου, με τις επεκτατικές βλέψεις του (και) στη Γροιλανδία.
Για τον Τραμπ, το παγωμένο αρκτικό νησί δεν είναι ούτε δανική κτήση, ούτε αυτόνομη περιοχή του Βασιλείου της Δανίας, αλλά στρατηγικό τρόπαιο στην Αρκτική και στο Δυτικό Ημισφαίριο.
Εθνική ασφάλεια, στρατηγική θέση, σπάνιες γαίες, έλεγχος νέων θαλάσσιων οδών και στρατηγικό πλεονέκτημα στον ανταγωνισμό με την Κίνα συνθέτουν το σκηνικό που πλέον νομιμοποιεί, στα μάτια του, την προσάρτηση της Γροιλανδίας μέσω αγοράς ή ακόμη και μιας «προληπτικής» στρατιωτικής επέμβασης.
Η λογική αποτυπώνεται στη νέα Στρατηγική Εθνική Ασφάλεια των ΗΠΑ -μια τραμπική εκδοχή του «δόγματος Μονρόε».
Την πρόβα τζενεράλε την είδαμε μόλις προ ημερών με την απαγωγή και σύλληψη του Νικολάς Μαδούρο στη Βενεζουέλα, στην οποία η Ευρώπη αντέδρασε χωρίς ενιαία φωνή, αμφιλεγόμενα και μουδιασμένα.
Με αυτή την αστραπιαία ωστόσο στρατιωτική επιχείρηση -που παραβίασε το διεθνές δίκαιο και τελικά αποκάλυψε χωρίς προσχήματα τα ηγεμονικά και οικονομικά κίνητρα των ΗΠΑ- ο Λευκός Οίκος έστειλε ένα σαφές μήνυμα για τη νέα αμερικανική κοσμοθεωρία: ο κόσμος κυβερνάται από τη δύναμη, όχι από κανόνες.
Στη λογική αυτή εντάσσει τη Γροιλανδία, την Ουκρανία, αλλά και συνολικά την Ευρώπη.
Αν και ταχέως επανεξολπιζόμενη σήμερα (κατόπιν τραμπικών πιέσεων και ένεκα ρωσικής επιθετικότητας), πράγματι δεν βρίσκεται σε θέση ισχύος.
Εδώ και δεκαετίες, η ευρωπαϊκή αρχιτεκτονική ασφαλείας βασίζεται στην αμερικανική «ομπρέλα». Ο πόλεμος στην Ουκρανία το κατέστησε αυτό πιο εμφανές από ποτέ.
Παρά τις εξαγγελίες περί στρατηγικής αυτονομίας, καμία ευρωπαϊκή πρωτεύουσα δεν μπορεί να αγνοήσει ότι, χωρίς τις ΗΠΑ, η στήριξη προς το Κίεβο θα ήταν δραματικά ασθενέστερη ή ότι οι μεταπολεμικές εγγυήσεις ασφαλείας θα είναι σχεδόν κενές περιεχομένου.
Αυτή ακριβώς η εξάρτηση βάζει σήμερα την Ευρώπη σε μια εξαιρετικά δύσκολη θέση.
Οι δηλώσεις Ευρωπαίων ηγετών περί σεβασμού του διεθνούς δικαίου και αλληλεγγύης προς τη Δανία είναι σωστές, αλλά ανεπαρκείς.
Όχι τυχαία, δεν δίνουν απαντήσεις στο πιο κρίσιμο ερώτημα: τι θα συμβεί εάν ο απρόβλεπτος Αμερικανός πρόεδρος τελικά τους αγνοήσει;
Ο Τραμπ απειλεί εδώ και ένα χρόνο ότι θα προσαρτήσει τη Γροιλανδία, από την επάνοδό του στον Λευκό Οίκο.
Εκείνη την περίοδο, η Συμμαχία δεν πήρε στα σοβαρά τις απειλές και η Κοπεγχάγη θεώρησε ότι είχε καταφέρει να αμβλύνει τις αμερικανικές αξιώσεις.
Τώρα, τρέχοντας πίσω από τις εξελίξεις, ευρωπαϊκά στρατεύματα αναπτύσσονται εσπευσμένα στη Γροιλανδία -της Δανίας και νατοϊκών συμμάχων- «στο πλαίσιο ασκήσεων» για ενίσχυση της ασφάλειας του αρκτικού νησιού, ενώ το Παρίσι ανήγγειλε το άνοιγμα γαλλικού προξενείου.
Η Κοπεγχάγη, παρά τις υπενθυμίσεις ότι παρέχει ήδη στις ΗΠΑ «ευρεία πρόσβαση» στη Γροιλανδία μέσω αμυντικών συμφωνιών, δεν φαίνεται να «μαλακώνει» την Ουάσιγκτον.
Η Γροιλανδία γίνεται έτσι ένα νέο τεστ αντοχής της Συμμαχίας, υπό ένα υπαρξιακό πλέον ερώτημα: μπορεί το ΝΑΤΟ να επιβιώσει ως έχει, όταν το ισχυρότερο μέλος του αμφισβητεί τους ίδιους του τους κανόνες;
Αν και επτά από τα οκτώ κράτη της Αρκτικής είναι μέλη της Συμμαχίας, ο Τραμπ επιμένει ότι η Γροιλανδία -που ήδη καλύπτεται από το Άρθρο 5 περί συλλογικής ασφάλειας- πρέπει να ελέγχεται από τη μεγαλύτερη νατοϊκή στρατιωτική δύναμη, ήτοι τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Είναι οι μόνες -λέει- που μπορούν να προστατεύσουν το αρκτικό νησί από την Κίνα και τη Ρωσία και, έτσι, να εγγυηθούν την ασφάλεια του ΝΑΤΟ.
Οι πρόσφατες δηλώσεις του ισχυρού MAGA αναπληρωτή προσωπάρχη του Λευκού Οίκου και προεδρικού συμβούλου, Στίβεν Μίλερ, ότι «κανείς δεν θα πολεμήσει τις ΗΠΑ για το μέλλον της Γροιλανδίας», συμπυκνώνουν μια κυνική αλήθεια: η αμερικανική υπερδύναμη θεωρεί τη συναίνεση περιττή.
Απαιτεί πλήρη συμμόρφωση.
Και θεωρεί ότι μπορεί να κάνει ό,τι θέλει.
Αυτό έχει άμεσες συνέπειες και για την Ουκρανία.
Η ευρωπαϊκή στρατηγική βασίζεται στην υπόθεση ότι οι ΗΠΑ θα παραμείνουν εγγυητής ασφαλείας σε ένα μεταπολεμικό σενάριο, που προς το παρόν μοιάζει με ασκήσεις επί χάρτου.
Όμως πόσο σταθερή μπορεί να είναι αυτή η εγγύηση, όταν η μεσολαβήτρια Ουάσιγκτον αντιμετωπίζει τη γεωπολιτική ως παζάρι;
Υπό αυτό το πρίσμα, η Ουκρανία και η Γροιλανδία δεν είναι πια δύο διαφορετικές υποθέσεις.
Για την Ευρώπη -τη διχασμένη ΕΕ ειδικότερα- είναι η ίδια μάχη, σε διαφορετικά γεωγραφικά μήκη και πλάτη, για τον ρόλο της ως θεσμικό και πολιτικό δρώντα σε ένα έννομο πολυπολικό διεθνές σύστημα ή ως θεατή σε έναν κόσμο, όπου οι μεγάλες δυνάμεις επιβάλλουν τετελεσμένα.
Η παλιά παγκόσμια τάξη υποχωρεί, επικίνδυνα και γρήγορα.
Και η ταχύτητα δεν αφήνει πια περιθώρια για αυταπάτες.
Πηγή: in.gr
