Η τεχνητή νοημοσύνη αλλάζει τον τρόπο που οι άνθρωποι προσεγγίζουν την υγεία και το δίκαιο. Από απλές συμβουλές για συνταγές μέχρι πολύπλοκα ιατρικά και νομικά ζητήματα, οι πολίτες στρέφονται σε εργαλεία όπως το ChatGPT για να κάνουν τη δική τους έρευνα. Οι ειδικοί, ωστόσο, αντιμετωπίζουν νέες προκλήσεις καθώς πρέπει να ξεχωρίσουν τι είναι αξιόπιστο και τι όχι, να αναπροσαρμόσουν τη σχέση με τους πελάτες και να εξηγήσουν ότι η AI δεν μπορεί να υποκαταστήσει την εμπειρία και την κρίση ενός επαγγελματία.
Οι άνθρωποι στρέφονται όλο και περισσότερο σε AI chatbots για να ερευνήσουν τα πάντα, από συνταγές για δείπνο έως πολύπλοκα νομικά και ιατρικά προβλήματα.
Πάνω από 1 στους 2 χρησιμοποιεί ΑΙ για συμβουλές για την υγεία
Σε μια έρευνα του Δεκεμβρίου 2025 από την εταιρεία νομικού λογισμικού Clio, το 57% των καταναλωτών δήλωσε ότι έχει χρησιμοποιήσει ή θα χρησιμοποιούσε AI για να απαντήσει σε νομικό ερώτημα. Μια έρευνα του 2025 από το Zocdoc έδειξε ότι ένας στους τρεις Αμερικανούς χρησιμοποιεί εργαλεία AI για συμβουλές υγείας κάθε εβδομάδα, και ένας στους δέκα τα χρησιμοποιεί καθημερινά. Ο CEO του Zocdoc, Oliver Kharraz, προέβλεψε στην αναφορά ότι «η AI θα γίνει το βασικό εργαλείο για ανάγκες προ-φροντίδας, όπως έλεγχος συμπτωμάτων, καθώς και για επανασυνταγογραφήσεις και εξετάσεις».
Προειδοποίησε ότι πιστεύει επίσης ότι «οι ασθενείς θα καταλάβουν ότι δεν αποτελεί υποκατάστατο για το μεγαλύτερο μέρος των αλληλεπιδράσεων υγειονομικής περίθαλψης, ειδικά αυτών που απαιτούν ανθρώπινη κρίση, ενσυναίσθηση ή σύνθετη λήψη αποφάσεων». Αν έχει λάθος, το Zocdoc και οι ανταγωνιστές του αντιμετωπίζουν πρόβλημα.
Η AI μπορεί να έχει κάνει πιο εύκολη την πρόσβαση σε πληροφορίες που παλιότερα ήταν δύσκολο ή ακριβό να βρει κανείς, αλλά έχει αλλάξει και τον τρόπο που οι επαγγελματίες μιλούν με τους ανθρώπους και τι περιμένουν οι τελευταίοι από αυτούς.
Η Jamie Berger, δικηγόρος οικογενειακού δικαίου λέει στο Business Insider ότι παρατηρεί μετά από email με πελάτη ότι αν αλλάξει ξαφνικά ο τόνος του καταλαβαίνει ότι ίσως χρησιμοποιούν AI για να γράψουν εκτενείς νομικές στρατηγικές ή ερωτήσεις.
«Πρέπει να ξαναχτίσεις ή να χτίσεις τη σχέση δικηγόρου-πελάτη με τρόπο που παλιότερα δεν υπήρχε», λέει η Berger. «Δεν συνειδητοποιούν ότι υπάρχουν τόσες πολλές παρακλάδια στη διαδρομή που δεν είναι μια γραμμική πορεία από το Α στο Ω».
Γιατί οι άνθρωποι προτιμούν το AI;
Όπως ένας πραγματικός ειδικός, τα AI chatbots μιλούν με αυθεντία. Αυτό μπορεί να είναι πολύ πιο πειστικό από την ανάγνωση ενός blogpost για νομικό ζήτημα ή συνοψίσεων ιατρικών καταστάσεων σε ένα forum. Ένα τρίτο των Αμερικανών απάντησε θετικά σε μια έρευνα του 2025 από τη Survey Monkey και την Express Legal Funding που ρωτούσε: «Θα εμπιστευόσασταν ποτέ το ChatGPT περισσότερο από έναν ανθρώπινο ειδικό;», αν και οι συμμετέχοντες ήταν λιγότερο πιθανό να το χρησιμοποιήσουν για ιατρικές και νομικές συμβουλές, και πιο πιθανό να το συμβουλευτούν για εκπαιδευτικές και οικονομικές πληροφορίες.
Τα chatbots έχουν επίσης άπειρο από τον πιο πολύτιμο πόρο των γιατρών: τον χρόνο. Ενώ οι γιατροί πιέζονται να αξιολογούν και να συμβουλεύουν γρήγορα τους ασθενείς, τα chatbots είναι πάντα διαθέσιμα και σχεδιασμένα να απαντούν με τρόπο που επιβεβαιώνει τους χρήστες. Οι άνθρωποι έχουν περισσότερα δεδομένα υγείας από ποτέ μέσω wearables, όπως smartwatches και δαχτυλίδια Oura. Καθώς έχουν συνηθίσει σε πληροφορίες και υπηρεσίες on-demand, η λήψη απαντήσεων από γιατρούς ήταν ένα από τα πράγματα που παρέμεναν πίσω από έναν τοίχο — συχνά οι άνθρωποι περιμένουν μήνες για ραντεβού με ειδικούς ή περνούν ώρες αγωνιζόμενοι με τις ασφαλιστικές για την κάλυψη κόστους.
«Αγαπούν πραγματικά τον ρυθμό ότι μπορούν να ξέρουν ότι το ChatGPT ποτέ δεν φεύγει, ποτέ δεν κοιμάται, ποτέ δεν λέει όχι, ποτέ δεν λέει ‘συγγνώμη, η λίστα αναμονής είναι πολύ μεγάλη’», λέει η Hannah Allen, επικεφαλής ιατρικής στο Heidi, εργαλείο AI για ιατρική καταγραφή.
Η AI λειτουργεί επίσης ως δεύτερη γνώμη χωρίς αναμονή. Η Heidi Schrumpf, διευθύντρια κλινικών υπηρεσιών στην πλατφόρμα τηλεθεραπείας Marvin Behavioral Health, λέει ότι έχει ασθενείς που επιστρέφουν μετά από συνεδρία και της λένε ότι πήραν τις παρατηρήσεις της στο ChatGPT ή σε άλλο bot, και ότι την εμπιστεύονται επειδή το bot επιβεβαίωσε αυτά που είπε. Αλλά η Schrumpf δεν προσβάλλεται από τον διπλό έλεγχο. «Είναι υπέροχο που έχουν πρόσβαση σε μια γρήγορη δεύτερη γνώμη, και αν δεν συμφωνεί μαζί μου, τους επιτρέπει να μου κάνουν καλύτερες ερωτήσεις».
Μια έρευνα του 2024 που παρακολουθεί την παραπληροφόρηση στην υγεία από την ομάδα KFF βρήκε ότι το 17% των Αμερικανών ενηλίκων συμβουλεύονται AI chatbots τουλάχιστον μία φορά τον μήνα, αλλά το 56% από αυτούς δεν ήταν σίγουροι ότι οι πληροφορίες των chatbots ήταν ακριβείς. Παρ’ όλα αυτά, οι άνθρωποι στρέφονται στο ChatGPT όλο και περισσότερο. «Αυτός ο τύπος τεχνολογίας θέλει να ενθαρρύνει τους ασθενείς να συνεχίσουν να αλληλεπιδρούν μαζί της», λέει η Allen. «Τελικά, χρειάζεται ένας άνθρωπος για να κατανοήσει τις λεπτομέρειες της επικοινωνίας, τις πιο ήπιες δεξιότητες επικοινωνίας, τις άρρητες δεξιότητες και το πλήρες ιατρικό πλαίσιο και ιστορικό».
Χωρίς λεπτομερείς πληροφορίες, τα chatbots πιθανότατα θα δώσουν γενικές συμβουλές. Αλλά η παροχή πάρα πολλών προσωπικών στοιχείων είναι επίσης ρίσκο. Οι άνθρωποι παραδίδουν ολόκληρο το ιατρικό τους ιστορικό στο ChatGPT, αλλά ο HIPAA, ο ομοσπονδιακός νόμος που προστατεύει τα ιατρικά δεδομένα, δεν ισχύει για προϊόντα AI για καταναλωτές. Υπάρχει επίσης κίνδυνος να χαθούν οι προστασίες από το απόρρητο δικηγόρου-πελάτη, αν οι άνθρωποι δώσουν πάρα πολλές λεπτομέρειες για την υπόθεσή τους σε ένα chatbot, λέει η Beth McCormack, κοσμήτορας της Vermont Law School. Και πιθανώς εξακολουθούν να χρειάζονται δικηγόρο για να κατανοήσουν πλήρως τις νομικές συμβουλές της AI. «Η νομοθεσία έχει τόσες πολλές λεπτομέρειες», λέει η McCormack. «Εξαρτάται πολύ από τα γεγονότα».
Η AI ως… βοηθός
Οι επαγγελματίες δεν είναι εντελώς αντίθετοι στο να συμβουλεύονται οι ασθενείς και οι πελάτες τους την AI. Υπάρχουν ελλείψεις γιατρών και υποθέσεις που απαιτούν προκαταβολή για δικηγόρο που οι άνθρωποι δεν έχουν. Αν και οι πληροφορίες της AI δεν είναι πάντα τέλειες, καθιστούν προσβάσιμες τις προηγουμένως αποκλεισμένες νομικές και ιατρικές συμβουλές, χωρίς ορολογία. Για ανθρώπους που δεν μπορούν να πληρώσουν προκαταβολικά, η χρήση AI μπορεί να βοηθήσει σε ορισμένες περιπτώσεις, λέει η Golnoush Goharzad, δικηγόρος προσωπικών τραυματισμών και εργασιακού δικαίου στην Καλιφόρνια. Οι άνθρωποι χρησιμοποιούν το ChatGPT για να εκπροσωπούν τον εαυτό τους στο δικαστήριο, ως ψυχοθεραπευτή, διατροφολόγο ή φυσιοθεραπευτή. Για όσους δεν έχουν χρήματα για δικηγόρους και αντιμετωπίζουν θέματα όπως έξωση ή μικρές αγωγές, τα εργαλεία AI τους έχουν βοηθήσει να κερδίσουν. Αλλά η Goharzad λέει ότι είχε συνομιλίες, ακόμα και με φίλους, όπου πιστεύουν ότι έχουν υποθέσεις για αγωγές κατά ιδιοκτητών ή άλλων. Ρωτά: «Γιατί; Αυτό δεν βγάζει κανένα νόημα», και απαντούν, «καλά, το ChatGPT λέει ότι βγάζει νόημα».
Οι πύλες των chatbots έχουν ανοίξει και είναι πολύ αργά για τους επαγγελματίες να τις αντισταθούν. Οι άνθρωποι θα συνεχίσουν να κάνουν δική τους έρευνα. Αντί να το πολεμήσουν, οι ειδικοί λένε ότι υπάρχει χώρος να αναγνωρίσουν και να καθοδηγήσουν τους ανθρώπους για τον καλύτερο τρόπο χρήσης τους. «Πρέπει να κρατάμε στο μυαλό μας ως κλινικοί ότι αυτό μπορεί να είναι ένα εργαλείο που χρησιμοποιείται και μπορεί να είναι πολύ χρήσιμο, ειδικά με καθοδήγηση και ενσωμάτωση στα θεραπευτικά μας πλάνα», λέει η Schrumpf. «Αλλά μπορεί να στραβώσει αν δεν προσέχουμε». Για τους ειδικούς, ήρθε η ώρα να θεωρούν ότι η AI δουλεύει κι αυτή στην υπόθεση.
Πηγή: in.gr
