Στα χαρτιά, ο ρυθμός αύξησης της ακρίβειας δείχνει να ελέγχεται, στην καθημερινότητα, όμως, το οικογενειακό ταμείο δείχνει άλλη πραγματικότητα.
Ο πληθωρισμός στην Ελλάδα κινείται σταθερά γύρω στο 2,5%-3% σε ετήσια βάση, κι όμως, για τα περισσότερα νοικοκυριά, το κόστος ζωής συνεχίζει να ανεβαίνει με ρυθμούς που τα κυβερνητικά μέτρα δεν προλαβαίνουν ή και δεν αγγίζουν.
Το πρόβλημα δεν είναι ότι ο πληθωρισμός «δεν πέφτει αρκετά». Είναι ότι έχει παγιωθεί στα τρόφιμα, στη στέγη και στις υπηρεσίες. Εκεί όπου δεν υπάρχει περιθώριο προσαρμογής.
Τι δείχνουν τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ
Τα τελευταία στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ για τον Δεκέμβριο δείχνουν:
● Πληθωρισμός: +2,6%
● Τρόφιμα: +3,6%
● Κρέατα: +13%
● Γαλακτοκομικά & αυγά: +4,4%%
● Ψωμί: +2,5%
● Φρούτα +10,6%
● Καφές +20,9%
Αυτά είναι μερικά μόνο από τα προϊόντα που μπαίνουν στο βασικό καλάθι κατανάλωσης. Όταν το κρέας ανεβαίνει 13% και τα γαλακτοκομικά 4,5%, ο μέσος δείκτης χάνει τη σημασία του για την καθημερινότητα. Με απλά λόγια, ο πληθωρισμός μπορεί να είναι 2,6%, αλλά ο πληθωρισμός στο πιάτο είναι διπλάσιος.
Ακρίβεια χωρίς άμυνες
Ένα άτομο που ζει μόνο του δεν έχει περιθώρια να μοιραστεί το κόστος της καθημερινότητας.
Ενδεικτικά το μηνιαίο καλάθι περιλαμβάνει:
● Ενοίκιο: 450–550 €
● Τρόφιμα (σούπερ μάρκετ + βασικά): 250–280 €
● Λογαριασμοί & μετακινήσεις: 120–150 €
Μόνο τα τρόφιμα, με ετήσιες αυξήσεις 5% – 13% σε βασικές κατηγορίες, προσθέτουν +15 έως +25 ευρώ τον μήνα σε σχέση με πέρυσι. Το ενοίκιο, που σε πολλές περιοχές αυξάνεται 6% – 8% ετησίως, απορροφά οποιαδήποτε μικρή ελάφρυνση από τα μέτρα ακρίβειας.
Για το μονοπρόσωπο νοικοκυριό, ο πραγματικός πληθωρισμός κινείται κοντά στο 4,5%–5%, όχι στο 2,6%.
Σε ένα ζευγάρι, η κατανάλωση τροφίμων αυξάνεται, ενώ προστίθενται περισσότερες υπηρεσίες, αλλά και υποχρεώσεις.
Ενδεικτικά το μηνιαίο καλάθι περιλαμβάνει:
● Ενοίκιο: 600–750 €
● Τρόφιμα: 380–420 €
● Μεταφορές, υπηρεσίες, λογαριασμοί: 220–260 €
Οι αυξήσεις στο κρέας, στα γαλακτοκομικά και στα έτοιμα τρόφιμα μεταφράζονται σε +30 – 40 ευρώ τον μήνα μόνο από το σούπερ μάρκετ. Παράλληλα, οι υπηρεσίες (μεταφορές, υγεία, ασφάλειες) κινούνται σταθερά ανοδικά, χωρίς “καλάθια” ή πλαφόν στις τιμές. Εδώ, η πραγματική ετήσια επιβάρυνση ξεπερνά το 5%, ακόμη κι αν ο γενικός δείκτης δείχνει ηπιότερος.
Για μια οικογένεια, το κόστος δεν είναι απλώς μεγαλύτερο, αλλά και ένα πολύ σημαντικό κομμάτι παραμένει ανελαστικό.
Ενδεικτικά το μηνιαίο καλάθι περιλαμβάνει:
● Ενοίκιο: 750–900 €
● Τρόφιμα: 550–650 €
● Μεταφορές, σχολικές ανάγκες, υπηρεσίες: 300–350 €
Εδώ, τρόφιμα και στέγη ξεπερνούν το 60% του οικογενειακού προϋπολογισμού. Όταν το κρέας ανεβαίνει 13% και τα βασικά είδη 5%-6%, η μηνιαία επιβάρυνση αγγίζει ή ξεπερνά τα 60 – 80 ευρώ σε σχέση με πέρυσι. Καμία οριζόντια πολιτική ακρίβειας δεν καλύπτει αυτή τη διαφορά.
Ο «πληθωρισμός στην τσέπη» για μια οικογένεια ξεπερνά το 6% κάθε μήνα
Με βάση τα παραπάνω στοιχεία το βασικό πρόβλημα δεν είναι η απουσία μέτρων, αλλά η αναντιστοιχία τους με τα πραγματικά προβλήματα που προκαλούν την ακρίβεια. Συγκεκριμένα τα μέτρα εστιάζουν σε μεμονωμένες τιμές ή προσωρινές εκπτώσεις.
Οι αυξήσεις μισθών δεν καλύπτουν τον ρυθμό αύξησης του πραγματικού κόστους ζωής
Η ακρίβεια, όμως, είναι διαρθρωτική σε τρόφιμα, στέγη και υπηρεσίες. Ταυτόχρονα, οι αυξήσεις μισθών δεν καλύπτουν τον ρυθμό αύξησης του πραγματικού κόστους ζωής. Έτσι, κάθε μήνας με πληθωρισμό περίπου 3%, μεταφράζεται σε σωρευτική απώλεια αγοραστικής δύναμης.
Οι κίνδυνοι
Όσο οι τιμές κατοικίας και τα μισθώματα συνεχίζουν να αυξάνονται ταχύτερα από τους μισθούς, οποιαδήποτε συζήτηση για αποκλιμάκωση της ακρίβειας θα παραμένει θεωρητική. Τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ για τη στέγη είναι ο βασικός δείκτης «πραγματικού πληθωρισμού» για τα νοικοκυριά.
Τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ για τη στέγη είναι ο βασικός δείκτης «πραγματικού πληθωρισμού» για τα νοικοκυριά
Αντίστοιχα, ο πληθωρισμός στα τρόφιμα μπορεί να παρουσιάζει διακυμάνσεις, ο πληθωρισμός στις υπηρεσίες, όμως, είναι πιο επίμονος. Μεταφορές, υγεία, εκπαίδευση και προσωπικές υπηρεσίες θα δείξουν αν η ακρίβεια έχει εδραιωθεί, εκεί όπου δεν υπάρχουν ούτε προσφορές ούτε κρατικές παρεμβάσεις.
Οι τιμές ρεύματος και καυσίμων
Οι τιμές ρεύματος και καυσίμων μπορεί να μην πρωταγωνιστούν κάθε μήνα στους δείκτες, αλλά συνεχίζουν να επηρεάζουν έμμεσα σχεδόν όλα τα προϊόντα και τις υπηρεσίες. Κάθε νέα άνοδος στο ενεργειακό κόστος μεταφέρεται καθυστερημένα, αλλά σταθερά, στο καλάθι.
Κάθε νέα άνοδος στο ενεργειακό κόστος μεταφέρεται καθυστερημένα, αλλά σταθερά, στο καλάθι
Το μεγάλο πρόβλημα ωστόσο, παραμένει το γεγονός οτι οι αυξήσεις των μισθών που υπολείπονται του κόστους ζωής δεν ανακουφίζουν. Αντιθέτως, εδραιώνουν την αίσθηση απώλειας αγοραστικής δύναμης. Το κρίσιμο δεν είναι αν οι μισθοί αυξάνονται, αλλά αν καταφέρνουν αυτές οι αυξήσεις να αντιμετωπίσουν την ακρίβεια.
Όσο ο επίσημος πληθωρισμός κινείται γύρω στο 3%, αλλά το κόστος στέγης, υπηρεσιών και βασικών αγαθών απορροφά ολοένα μεγαλύτερο μέρος του εισοδήματος, το χάσμα ανάμεσα στους αριθμούς και στην πραγματική ζωή θα παραμένει ανοιχτό.
Πηγή: ot.gr
