Η Δωρεά Οργάνων είναι η υπέρτατη αλτρουιστική πράξη, η ύψιστη μορφή εθελοντικής προσφοράς, η μέγιστη έκφραση ανθρωπισμού και αγάπης για την ζωή. Ο Θεόδωρος Χήρας είναι γιατρός Nεφρολόγος, Διευθυντής ΕΣΥ και έχει αφιερώσει μεγάλο κομμάτι της ζωής του στη μετάδοση της Ιδέας της Δωρεάς Οργάνων ως εθελοντής. Η ειδικότητά του ως Νεφρολόγος τον έφερε στον χώρο των Μεταμοσχέσεων και ομολογεί πως η ζωή του απέκτησε ένα νόημα, έναν στόχο, να βοηθήσει και να στηρίξει τους ασθενείς και τους συνοδούς τους. Έχει επιμεληθεί δυο παραμύθια πάνω στη Δωρεά Οργάνων καθώς και βιβλία. Τα βιβλία του Θεόδωρου Χήρα εξυπηρετούν την μετάδοση της ιδέας της Δωρεάς Οργάνων ως παράπλευρη ωφέλεια της έντονης συναισθηματικής γραφής και της γλαφυρής πλοκής της μυθοπλασίας. Αποκαλύπτουν πτυχές από έναν κόσμο, που μόνο ένας υγειονομικός του χώρου θα μπορούσε να εισχωρήσει και να υποστηρίξει. Ο Θεόδωρος Χήρας αναφέρει πως οι σχέσεις που δημιουργούνται με τους ασθενείς είναι βαθιά ανθρώπινες και συναισθηματικές. Ο γιατρός έρχεται σε επαφή με τον πόνο, την αγωνία, αλλά και την ελπίδα των ανθρώπων. Μαθαίνει να ακούει, να κατανοεί και να στέκεται ταπεινά δίπλα στον άλλον στις πιο δύσκολες στιγμές της ζωής του. Απομυθοποιεί τον φόβο και το δυσδιάκριτο όριο της ζωής. Μια συνέντευξη ψυχής αποκλειστικά στο ΕΡΤnews.gr την οποία μπορεί να τη διαβάσετε αναλυτικά παρακάτω.
Ερ.: Κύριε Χήρα, είστε γιατρός νεφρολόγος, Διευθυντής ΕΣΥ και συγγραφέας. Όμως ουσιαστικά είστε πολλά περισσότερα από αυτό. Αγαπάτε τον άνθρωπο και στέκεστε δίπλα του πολύπλευρα. Στέκεστε δίπλα του σε πολύ δύσκολες στιγμές του, όπως τη στιγμή λήψης μιας πολύ δύσκολης απόφασης όπως η Δωρεά Οργάνων. Είστε εθελοντής στη μετάδοση της Δωρεάς Οργάνων και έχετε επιμεληθεί δυο παραμύθια πάνω στη Δωρεά. Πως ξεκίνησε αυτό το ταξίδι; Ποιο το έναυσμα να ασχοληθείτε με τη Δωρεά Οργάνων;
Απ.: Από νεαρός γιατρός συνήθιζα να παρατηρώ τους ασθενείς μου, τους συνοδούς τους και την αλήθεια που κατέθεταν. Τους κοίταζα κρυφά, ώρα πολλή για να τους κατανοήσω, να εξηγήσω τα συμπεριφορά τους, τον θυμό, την χαρά και τον πόνο τους, αλλά και την αλήθεια που διαπνέει τις σχέσεις τους με τον πάσχοντα στα ενδότερα. Στις δύο η ώρα μετά τα μεσάνυχτα, στο σαλονάκι έξω από την Μονάδα παίζεται το παιχνίδι. Εκεί είναι που θα θριαμβεύσει η αγάπη ή θα καταρρεύσει σαν χάρτινος πύργος.
Κάποια στιγμή στη ζωή μου ξεχείλισε η φαρέτρα μου από συναισθήματα και εμπειρίες. Γλίστρησα στην συγγραφή βιβλίων αν και πρέπει να ομολογήσω ότι κομβικό ρόλο έπαιξε η συγγραφέας Ιωάννα Καρυστιάνη, η οποία διάβασε μια επιστολή μου και μου τηλεφώνησε παροτρύνοντάς με να γράψω ένα βιβλίο. Και την ευγνωμονώ. Κάπως έτσι το κουβάρι κύλισε.
Η δωρεά Οργάνων αν και θεωρείται κορυφαία πράξη αλληλεγγύης για μένα είναι περισσότερο ηθική υποχρέωση του κάθε ανθρώπου. Ένα είδος αρετής. Η φύση της ειδικότητας και του αντικειμένου μου με έφερε στον χώρο των Μεταμοσχεύσεων και οφείλω να ομολογήσω ότι η ζωή μου σε ένα πρώτο επίπεδο απέκτησε ένα νόημα, έναν στόχο επίγειο, γιατί όχι έναν στόχο επουράνιο.
Ερ.: Είναι συγκινητικό όταν στην παρουσίαση του βιβλίου σας «Της Δωρεάς τα Μυστήρια» ασθενείς σας να μιλούν με τόση αγάπη στο πρόσωπο σας. Πόσο συμπάσχετε συναισθηματικά μαζί τους;
Απ.: “Δώσε στον πονεμένο άνθρωπο τόσο κρασί ώστε να ξεχάσει και πάρ΄ του το πριν αρχίσει να θυμάται” γράφει οAxel Munthe στο “Χρονικό του Σαν Μικέλε”.
Η σχέση μου με τους ασθενείς είναι μακροχρόνια και υγιής. Διαρκεί από λίγα χρόνια μέχρι πολλές δεκαετίες. Τα νοσήματα που επιβλέπω διαρκούν επίσης μεγάλο χρονικό διάστημα. Μετά από την αναπόφευκτη περίοδο άρνησης, θυμού και αμφισβήτησης έρχεται η αποδοχή και η αγάπη. Σε μένα θα ανατρέξουν οι τρομαγμένοι, οι δαιμονισμένοι. Σε μένα θα εναποθέσουν τα στοιχειά τους οι νοσούντες από τα νοσήματα του σαρκίου. Μαζί θα παλέψουμε το φαντασιακό και τις προκαταλήψεις που δημιουργεί το άγνωστο και το υποσυνείδητο. Μαζί θα καταρρίψουμε τους ψυχολογικούς φραγμούς. Κι εγώ θα είμαι πάντα εκεί, γιατί είναι όλοι τους παιδιά μου.
Ερ.: Και πως αισθάνεστε όταν διαβάζετε κριτικές όπως ότι το έργο «Ο Μεγάλος Υπερσιβηρικός» είναι τρυφερό, συγκινητικό και βαθιά ανθρώπινο;
Απ.: «Ο Μεγάλος Υπερσιβηρικός», βγαλμένος με ωδίνες από τον θωρακικό μου κλωβό, ασχολείται με ένα απαγορευμένο, ανεπίτρεπτο και νομικά κολάσιμο θέμα, για το οποίο εκλήθην εγώ, ως δαιμόνιος δικηγόρος να υπερασπιστώ και να αγιοποιήσω τον ήρωά μου που υπέπεσε στο εν λόγω αμάρτημα. Η ολιγωρία της Πολιτείας γέννησε ηθικά αθέμιτες διαδικασίες όπως το παράνομο εμπόριο οργάνων, το λεγόμενο trafficking και ένα ρεύμα μεταμοσχευτικού τουρισμού στις χώρες κάτω από τα Ιμαλάια. Τις υπανάπτυκτες ή ας τις αναφέρουμε καλύτερα χάριν ευφημισμού, τις αναπτυσσόμενες χώρες. Το τεκμήριο αθωότητας κάποιος όφειλε να αποδώσει στους εκπεπτωκότες έστω και καθυστερημένα κι εγώ πλέον, δεν φοβάμαι, είμαι μεγάλος με τιράντες και γυαλιά.
Ερ.: Πόσο μπορούν να βοηθήσουν τα βιβλία στη διάδοση του θέματος, πως η Δωρεά Οργάνων σώζει ζωές;
Απ.: Οι εκστρατείες για τον παραπάνω στόχο, διενεργούνται κατ΄ αρχήν από τον Εθνικό Οργανισμό Μεταμοσχεύσεων (ΕΟΜ) και την Πολιτεία, όπως τα προτρεπτικά e-mails που εστάλησαν πρόσφατα σε ενάμισι εκατομμύριο συνανθρώπους μας και κάποια ενημερωτικά τηλεοπτικά spots. Αυτά οδήγησαν στον διπλασιασμό των εγγεγραμμένων Δωρητών Οργάνων στο Εθνικό Μητρώο. Οι λοιπές ιδιωτικές πρωτοβουλίες όπως «ημών των εθελοντών», πάντα βέβαια με την υποστήριξη του ΕΟΜ, πέτυχαν πολλά στην ενημέρωση του γενικού πληθυσμού και δημιούργησαν γόνιμο έδαφος για την αύξηση των αριθμών στις πραγματοποιηθείσες μεταμοσχεύσεις της τελευταίας πενταετίας.
Τα δικά μου βιβλία εξυπηρετούν την μετάδοση της Ιδέας της Δωρεάς Οργάνων ως παράπλευρη ωφέλεια της έντονης συναισθηματικής γραφής και της γλαφυρής πλοκής της μυθοπλασίας. Αποκαλύπτουν πτυχές από ένα κόσμο, που μόνο υγειονομικός του χώρου θα μπορούσε να εισχωρήσει και να υποστηρίξει. Να αντλήσει τη δύναμη των συναισθημάτων από τις στιγμές της καθημερινότητας. Ίσως ήταν ευτυχής συγκυρία που συναντήθηκαν οι δυο αυτοί ρόλοι στο πρόσωπό μου. Και μου προσφέρει αυτό ανυπέρβλητη πληρότητα.
Με το πρώτο βιβλίο μου “Tης Δωρεάς τα Μυστήρια” απέδωσα βαθιά υπόκλιση στον δότη οργάνων, ζώντα ή αποβιώσαντα, πιστεύω με ακριβοδίκαιο τρόπο. Επιπροσθέτως, έδωσα λόγο στα λεηλατημένα σαρκία, τους πονεμένους ανθρώπους, τους κατατρεγμένους, τους χιλιοτρυπημένους που αναζητούν ένα μόσχευμα. Και όταν αυτό συμβαίνει, ο μεταμοσχευμένος λήπτης οργάνων μαζί με το μόσχευμα λαμβάνει και άγνωστο συναισθηματικό ενεργειακό υλικό, καθότι ανεξιχνίαστα παραμένουν πολλά επί μέρους θέματα στη Μεταμόσχευση. Έχουμε, είναι αλήθεια, πολύ δρόμο ακόμη.
Ερ.: Έχετε δηλώσει πως η Ιατρική είναι μια Επιστήμη που σε ταξιδεύει σε πάρα πολλά επίπεδα!!…”. Εξηγήστε μας τι εννοείτε.
Απ.: H Ιατρική δεν περιορίζεται μόνο στη γνώση της φυσιολογίας του ανθρώπινου σώματος ή στη παθογένεια και θεραπεία μιας ασθένειας. Ξεπερνά την αυστηρή έννοια του επαγγέλματος. Είναι ένα πολυδιάστατο ταξίδι γνώσης, προσφοράς και βαθιάς ανθρώπινης εμπειρίας. Και καθώς συνεχώς εξελίσσεται σε κρατά σε συνεχή εγρήγορση και νομοτελειακά σε οδηγεί στην δια βίου μάθηση.
Η Ιατρική σε ταξιδεύει μεν επιστημονικά στη βιολογία, τη χημεία, τη γενετική, τη φυσιολογία και τη σύγχρονη τεχνολογία αλλά όχι μόνο. Το ταξίδι με οδηγό τον γιατρό διενεργείται και σε άλλης φύσης σιδηροδρομικές ράγες. Βαθιά ανθρώπινες και συναισθηματικές. Έτσι ο γιατρός έρχεται σε επαφή με τον πόνο, την αγωνία, αλλά και την ελπίδα των ανθρώπων. Μαθαίνει να ακούει, να κατανοεί και να στέκεται ταπεινά δίπλα στον άλλον στις πιο δύσκολες στιγμές της ζωής του. Απομυθοποιεί τον φόβο και το δυσδιάκριτο όριο της ζωής. Και ως οδηγός οφείλει να είναι προσεκτικός, να μην εκτροχιάσει το τρένο.
Ερ.: Αντιμετωπίσατε δυσκολίες στην πορεία σας μέχρι τώρα; Είναι δύσκολο να υπηρετήσει κάποιος την Ιατρική στην Ελλάδα; Περιγράψτε την καθημερινότητά σας ως γιατρός. Υπάρχει κάτι που σας έμεινε χαραγμένο στη μνήμη σας.
Απ.: Οι προσδοκίες παραμένουν υψηλές. Θα ήμουν αγνώμων αν στεκόμουν σε ελάσσονος σημασίας θέματα όπως η δυσκολία στις συνεργασίες, οι εντάσεις, τα παράπονα, η δυσκολία ισορρόπησης επαγγελματικής και προσωπικής ζωής κλπ. Θα ακουστεί περίεργο αλλά καθημερινά πηγαίνω στο Νοσοκομείο με ανυπομονησία και με μεγάλη χαρά. Είναι ο φυσικός μου χώρος. Ξέρετε μόνο με υπερβάσεις καταφέρνει κανείς το επιθυμητό. Με όραμα, αφοσίωση και πολλή δουλειά. Αν εργάζεσαι αποστασιοποιημένα και ναυαγοσωστικά στο χώρο μας, το μόνο που θα καταφέρεις είναι να διάγεις έναν στέρφο επαγγελματικό βίο αποβλέποντας μόνο στην τελική απόσυρση και τον παροπλισμό.
Θα ανέφερα ως ανεξίτηλα χαραγμένα στη μνήμη μου την παραμονή μου στο Μεταμοσχευτικό Κέντρο του Χιούστον στο Τέξας. Εκεί, πραγματοποιήθηκε σε όλα τα επίπεδα, μεγαλοπρεπώς, με νίκες και ήττες η μεγαλύτερη προσωπική αναμέτρηση με τα όριά μου.
Ερ.: Το τελευταίο σας μυθιστόρημα «Bleu» είναι ένα «πείραμα» εκ περιτροπής συγγραφής ενός μυθιστορήματος. Μιλήστε μας για αυτό.
Απ.: Γνωριστήκαμε με τον συν-συγγραφέα του βιβλίου κ. Στάθη Βλαχάκο σε προηγούμενο εκδοτικό οίκο, όταν ο καθένας ενθουσιάστηκε με το βιβλίο του άλλου. Βρήκαμε κοινούς παρονομαστές στη συγγραφή. Μετά την άρση και των εσχάτων αμφιβολιών αποφασίσαμε να επιχειρήσουμε ένα συγγραφικό πείραμα. Να συγγράψουμε εκ περιτροπής ένα βιβλίο με θεμελιώδη αρχή να μην υπάρχει καμία συνεννόηση. Ο καθένας θα συνέχιζε το κείμενο από το σημείο που το άφησε ο προηγούμενος.
Υπήρξε βεβαίως, προηγούμενο παρόμοιο εγχείρημα από τα ιερά τέρατα της ελληνικής λογοτεχνίας Βενέζη, Καραγάτση, Τερζάκη και Μυριβήλη: «το Μυθιστόρημα των Τεσσάρων». Με σεβασμό και συναίσθηση της ευθύνης δοκιμαστήκαμε με τις δικές μας δυνάμεις και αναλογικά είμαστε ικανοποιημένοι και περήφανοι. Γράφαμε και παραδίδαμε τη σκυτάλη ο ένας στον άλλον. Γράφοντας, σταδιακά ελευθερωθήκαμε και εκφράσαμε τα μύχια και τα σκοτάδια μας. Σιγά σιγά ανακαλύπταμε ότι δημιουργούμε ένα εξαιρετικά ενδιαφέρον κείμενο με αστυνομικά και κυρίως ψυχολογικά στοιχεία. Όταν ολοκληρώσαμε περί τα είκοσι κεφάλαια συναντηθήκαμε επιβεβλημένα, διότι το μυθιστόρημα έχει κανόνες. Έχει ηθική, δεν είναι ένα άναρχο κείμενο χωρίς όρια. Και θέσαμε στο τραπέζι πιθανά καταληκτικά σημεία. Στη συνέχεια, σχεδόν ματωμένοι, γεννήσαμε τη λύση και οδηγηθήκαμε απελευθερωμένοι στην κάθαρση.
Ερ.: Τι θα συμβουλεύατε έναν νέο που ξεκινάει την σταδιοδρομία του; Ποια θεωρείτε την μεγαλύτερη αρετή για έναν άνθρωπο;
Απ.: Την υπακοή. Σε κανόνες, σε αξίες και σε διαχείριση χρόνου. Και η ελευθερία υπάρχει όπου υπάρχει υπακοή. Τόσο στην ιατρική, την λογοτεχνία και παντού. Η ιατρική είναι η συνάντηση όλων των τεχνών. Ο γιατρός οφείλει να εφαρμόζει με υψηλό φρόνημα όχι μόνο την επιστήμη του, αλλά και την διαχείριση των ανθρώπων που επιμελείται με μια ολιστική θεώρηση. Απαραίτητη φαίνεται πώς είναι και η υψηλή χρήση της γλώσσας. Και αποτελεί αυτό προϋπόθεση για κάθε άνθρωπο που θέλει να νοείται πεπαιδευμένος.
Από την άλλη, ο συγγραφέας χρειάζεται αφοσίωση, φαντασία και έμπνευση, που ίσως είναι οι πιο καθοριστικοί παράγοντες για όποιον επιδιώκει τη δημιουργία ενός τέλειου γραπτού. Μεγάλο μερίδιο της επιτυχίας του λαμβάνουν φυσικά οι γνώσεις του, η έρευνα που κάνει και ασφαλώς κι εδώ η σωστή χρήση της γλώσσας.
Ερ.: Ποια είναι τα όνειρά σας για το μέλλον; Υπάρχει κάτι που σας φοβίζει;
Απ.: Θα περιμένετε να ακούσετε, πως οραματίζομαι τον εαυτό μου να αναπτύσσεται περισσότερο επαγγελματικά και συγγραφικά, αναλαμβάνοντας νέες προκλήσεις και αναδεικνύοντας τις δεξιότητές του. Και να πολλαπλασιάζει τις γνώσεις του. Εμένα όμως, το όραμά μου σκιάζεται από τον φόβο του θανάτου. Αυτό με κατατρέχει. Και νομίζω πως αν ο καθένας γνώριζε την ημερομηνία του θανάτου του, θα διέγραφε διαφορετική πορεία σε τούτο το κόσμο, και βέβαια δεν θα είχε ανάγκη τον Θεό. Ο Θεός εμφανίστηκε στην ανθρώπινη συνθήκη διότι ευαγγελίζεται την Νίκη επί του Θανάτου.
Ερ.: Μια αγαπημένη σας συνήθεια που σας αποσυμφορεί;
Απ.: Η αστική εξερεύνηση. Και συγκεκριμένα μια βόλτα στην Πλάκα, στα Αναφιώτικα, στου Ψυρρή. Γενικώς στους δρόμους και τα στενά του Downtown της Αθήνας. Να εξερευνώ τις γειτονιές και να παρατηρώ την αρχιτεκτονική των νεοκλασικών σπιτιών του κέντρου. Η Αθήνα είναι γοητευτική μέσα στις αντιφάσεις της, είναι πόλη δυναμική και πάλλουσα. Είναι φορές που νιώθω ελεύθερος στην Αθήνα.
Ρεπορτάζ-συνέντευξη: Ελένη Καραλή
www.ertnews.gr
Πηγή: ertnews.gr
