Τι δείχνει η φετινή επιδημιολογική εικόνα, οι επιπλοκές και ο ρόλος της πρόληψης
Αυξημένα κρούσματα γρίπης H3N2 στα παιδιά, νοσηλείες σε ανησυχητικά επίπεδα, με σοβαρές επιπλοκές όπως η εγκεφαλίτιδα, οι γιατροί προειδοποιούν για τη σημασία του εμβολιασμού, της πρόληψης και της στενής παρακολούθησης των μικρών ασθενών, ενώ οι γονείς καλούνται να είναι σε εγρήγορση για κάθε ένδειξη επιδείνωσης της υγείας
Η εποχική γρίπη αποτελεί κάθε χρόνο μια από τις σημαντικότερες προκλήσεις για τα συστήματα υγείας παγκοσμίως, ωστόσο η φετινή περίοδος χαρακτηρίζεται από ιδιαίτερη ένταση, κυρίως στον παιδικό πληθυσμό. Ο ιός της γρίπης τύπου Α και ειδικότερα το στέλεχος H3N2 έχει επικρατήσει, παρουσιάζοντας αυξημένη μεταδοτικότητα και συχνά βαρύτερη συμπτωματολογία σε σύγκριση με προηγούμενες χρονιές.
Γράφει η Έννη Λεβέντη από την «Πολιτεία Θεσσαλών» Κυριακή 4 Ιανουαρίου 2026
Τα παιδιά αποτελούν βασικό «μοχλό» μετάδοσης της γρίπης στην κοινότητα, καθώς έρχονται σε στενή επαφή σε σχολεία, παιδικούς σταθμούς και εξωσχολικές δραστηριότητες. Το ανοσοποιητικό τους σύστημα, ειδικά στις μικρότερες ηλικίες, δεν έχει ακόμη αναπτύξει επαρκή ανοσία, γεγονός που τα καθιστά πιο ευάλωτα στη λοίμωξη αλλά και στις επιπλοκές της.
Η κλινική εικόνα της γρίπης στα παιδιά διαφέρει συχνά από εκείνη των ενηλίκων. Εκτός από τον υψηλό πυρετό, τον βήχα και τη γενικευμένη κακουχία, δεν είναι σπάνια η εμφάνιση γαστρεντερικών συμπτωμάτων, όπως έμετοι και διάρροια, που μπορεί να οδηγήσουν γρήγορα σε αφυδάτωση. Επιπλέον, η νόσος μπορεί να εμφανίσει διφασική πορεία: μια πρόσκαιρη βελτίωση των συμπτωμάτων ακολουθείται από νέα επιδείνωση, στοιχείο που συχνά ανησυχεί τους γονείς και απαιτεί επανεκτίμηση από γιατρό.
Οι περισσότερες περιπτώσεις γρίπης στα παιδιά εξελίσσονται ομαλά μέσα σε πέντε έως επτά ημέρες. Ωστόσο, ένα μικρό αλλά υπαρκτό ποσοστό ασθενών μπορεί να εμφανίσει επιπλοκές. Οι συχνότερες είναι η μέση ωτίτιδα, η ιγμορίτιδα και η πνευμονία, ενώ σε παιδιά με υποκείμενα νοσήματα ο κίνδυνος σοβαρής νόσησης είναι αυξημένος.
Ιδιαίτερη προσοχή των παιδιάτρων συγκεντρώνουν οι νευρολογικές επιπλοκές της γρίπης, οι οποίες παραμένουν σπάνιες αλλά δυνητικά σοβαρές. Σε αυτές περιλαμβάνεται η εγκεφαλίτιδα, μια φλεγμονή του εγκεφαλικού ιστού που απαιτεί άμεση νοσοκομειακή αντιμετώπιση. Αν και τα περιστατικά είναι λίγα, η ύπαρξή τους υπενθυμίζει ότι η γρίπη δεν είναι μια «αθώα» ίωση και ότι η πρόληψη έχει κρίσιμη σημασία.
Στο πλαίσιο αυτό, το πρόσφατο περιστατικό νοσηλείας μικρού παιδιού στη Λάρισα, με σοβαρή επιπλοκή της γρίπης, έφερε ξανά στο προσκήνιο την ανάγκη επαγρύπνησης. Οι υγειονομικές αρχές και οι γιατροί αποφεύγουν να δώσουν λεπτομέρειες για μεμονωμένα περιστατικά, ωστόσο επισημαίνουν ότι τέτοιες περιπτώσεις, όσο σπάνιες κι αν είναι, υπογραμμίζουν τη σημασία της έγκαιρης διάγνωσης και της σωστής ιατρικής παρακολούθησης.
Ο εμβολιασμός παραμένει το βασικότερο όπλο πρόληψης απέναντι στη γρίπη. Το αντιγριπικό εμβόλιο έχει αποδειχθεί ότι μειώνει σημαντικά τον κίνδυνο σοβαρής νόσησης, επιπλοκών και νοσηλείας, ακόμη κι αν δεν αποτρέπει πλήρως τη μόλυνση. Οι ειδικοί συνιστούν τον εμβολιασμό όλων των παιδιών άνω των έξι μηνών, ιδιαίτερα όσων ανήκουν σε ευπαθείς ομάδες ή ζουν με άτομα υψηλού κινδύνου.
Παράλληλα, απλά αλλά ουσιαστικά μέτρα, όπως το συχνό πλύσιμο των χεριών, ο καλός αερισμός των χώρων, η αποφυγή συγχρωτισμού όταν υπάρχουν συμπτώματα και η παραμονή στο σπίτι κατά τη διάρκεια της νόσησης, συμβάλλουν σημαντικά στον περιορισμό της διασποράς.
Οι παιδίατροι τονίζουν ότι οι γονείς πρέπει να απευθύνονται άμεσα σε γιατρό όταν ένα παιδί εμφανίζει επίμονο υψηλό πυρετό, δυσκολία στην αναπνοή, έντονη υπνηλία, σύγχυση ή επιδείνωση μετά από αρχική βελτίωση. Η έγκαιρη ιατρική παρέμβαση μπορεί να αποτρέψει επιπλοκές και να διασφαλίσει την καλύτερη δυνατή έκβαση. Ένα ακόμη στοιχείο που προβληματίζει τους ειδικούς είναι η συχνή υποεκτίμηση των συμπτωμάτων της γρίπης από τους γονείς, ιδιαίτερα όταν πρόκειται για παιδιά σχολικής ηλικίας. Πολλές φορές ο υψηλός πυρετός ή η έντονη κακουχία αποδίδονται σε «μια απλή ίωση», με αποτέλεσμα να καθυστερεί η ιατρική αξιολόγηση. Οι παιδίατροι επισημαίνουν ότι η γρίπη εξελίσσεται ταχύτερα σε σχέση με άλλες ιογενείς λοιμώξεις και απαιτεί στενή παρακολούθηση, ειδικά τις πρώτες 48–72 ώρες από την εμφάνιση των συμπτωμάτων.
Παράλληλα, ιδιαίτερη σημασία έχει η σωστή διαχείριση στο σπίτι. Η επαρκής ενυδάτωση, η αποφυγή άσκοπης χρήσης αντιβιοτικών και η τήρηση των οδηγιών του γιατρού αποτελούν βασικούς πυλώνες αντιμετώπισης. Οι ειδικοί υπενθυμίζουν ότι τα αντιβιοτικά δεν έχουν καμία δράση έναντι των ιών και η αλόγιστη χρήση τους συμβάλλει στη μικροβιακή αντοχή.
Σε επίπεδο δημόσιας υγείας, η φετινή εικόνα της γρίπης αναδεικνύει την ανάγκη για συνεχή ενημέρωση και πρόληψη, ιδιαίτερα σε περιόδους αυξημένου συγχρωτισμού. Η έγκαιρη αναγνώριση των συμπτωμάτων και η υπεύθυνη στάση των οικογενειών μπορούν να περιορίσουν όχι μόνο τη σοβαρότητα της νόσου, αλλά και τη συνολική επιβάρυνση του συστήματος υγείας.
