Η Γερμανία αυξάνει τις δημόσιες δαπάνες στο υψηλότερο επίπεδο από την επανένωση. Η Γαλλία διατηρεί έλλειμμα άνω του 5% του ΑΕΠ και μπαίνει στο 2026 χωρίς προϋπολογισμό. Αντίθετα η Ευρωζώνη, συνολικά, συνεχίζει να αναπτύσσεται.
Ο σύνθετος PMI της Ευρωζώνης παραμένει πάνω από τις 50 μονάδες, αλλά με σταθερή απώλεια δυναμικής
Κι όμως, οι επενδύσεις παραμένουν ασθενείς και το αναπτυξιακό σήμα γίνεται όλο και πιο θολό. Δεν πρόκειται για κρίση, αλλά πρόκειται για επενδυτική κόπωση, σε μια περίοδο όπου η Ευρώπη καλείται να τονώσει την ανάπτυξη χωρίς κανένα πακέτο έκτακτης στήριξης.
Οι δείκτες επιχειρηματικής δραστηριότητας
Οι δείκτες επιχειρηματικής δραστηριότητας αποτυπώνουν καθαρά αυτή την εικόνα. Ο σύνθετος PMI της Ευρωζώνης παραμένει πάνω από τις 50 μονάδες, αλλά με σταθερή απώλεια δυναμικής.
Όταν η βιομηχανική δραστηριότητα φρενάρει, η επίπτωση δεν φαίνεται άμεσα στο ΑΕΠ
Τον Δεκέμβριο υποχώρησε στις 51,9 μονάδες από 52,8 τον Νοέμβριο. Οι υπηρεσίες κρατούν την οικονομία σε θετικό έδαφος, με δείκτη γύρω στις 52 – 53 μονάδες. Η μεταποίηση, όμως, παραμένει κάτω από το όριο της ανάπτυξης, με PMI κοντά στις 49 μονάδες και τις νέες παραγγελίες σε πτώση. Η ανάπτυξη υπάρχει, αλλά στερείται βάθους.
Αυτή η διάσταση έχει κρίσιμη σημασία. Οι υπηρεσίες συντηρούν την τρέχουσα δραστηριότητα και την απασχόληση. Η μεταποίηση, όμως, είναι εκείνη που συνδέεται άμεσα με επενδύσεις, εξαγωγές και παραγωγικότητα. Όταν η βιομηχανική δραστηριότητα φρενάρει, η επίπτωση δεν φαίνεται άμεσα στο ΑΕΠ. Μεταφέρεται στο μέλλον, μέσω χαμηλότερων επενδύσεων και ασθενέστερης δυνητικής ανάπτυξης.
Γερμανία χωρίς επενδυτική επανεκκίνηση
Στη Γερμανία, η αλλαγή πορείας είναι ιστορική. Το αυστηρό δημοσιονομικό δόγμα χαλαρώνει, με το έλλειμμα να εκτιμάται κοντά στο 4,5% – 4,8% του ΑΕΠ και το δημόσιο χρέος να κινείται προς το 68%. Ωστόσο, η αναπτυξιακή πορεία παραμένει υποτονική. Οι προβλέψεις για το 2026 κάνουν λόγο για ανάπτυξη μόλις 0% – 0,5%, ενώ η βιομηχανική παραγωγή παραμένει στάσιμη.
Για δεκαετίες, η Γερμανία λειτουργούσε ως επιταχυντής με εξαγωγική ισχύ, βιομηχανικό βάθος, σταθερό πλαίσιο
Το πρόβλημα δεν είναι το ύψος των δαπανών, αλλά η απόδοσή τους. Παρά την αύξηση των κρατικών κονδυλίων, οι δημόσιες επενδύσεις παραμένουν γύρω στο 2,5%- 3% του ΑΕΠ, χαμηλότερα από άλλες μεγάλες οικονομίες. Οι δημοσιονομικοί πολλαπλασιαστές είναι περιορισμένοι. Κάθε επιπλέον ευρώ δαπάνης προσθέτει λιγότερο από ένα ευρώ στο ΑΕΠ σε μεσοπρόθεσμο ορίζοντα. Η Γερμανία ξοδεύει περισσότερο, αλλά δεν παράγει νέο επενδυτικό κυκλο.
Αυτό λειτου επιβαρυντικά για το σύνολο της Ευρωπης. Για δεκαετίες, η Γερμανία λειτουργούσε ως επιταχυντής με εξαγωγική ισχύ, βιομηχανικό βάθος, σταθερό πλαίσιο. Σήμερα, χωρίς καθαρό επενδυτικό restart στη βιομηχανία και την τεχνολογία, η χαλάρωση δεν μεταφράζεται σε ηγετικό σήμα για την υπόλοιπη Ευρωζώνη.
Γαλλική ακινησία και στρατηγική ασάφεια
Στη Γαλλία, το πρόβλημα είναι διαφορετικό αλλά εξίσου αποσταθεροποιητικό. Με έλλειμμα άνω του 5% του ΑΕΠ και δημόσιο χρέος κοντά στο 112%, η χώρα μπαίνει στο 2026 χωρίς προϋπολογισμό. Η παράταση του προηγούμενου δημοσιονομικού πλαισίου μεταφράζεται σε πάγωμα επενδυτικών αποφάσεων και αυξημένη αβεβαιότητα.
Η πολιτική αδυναμία συνεννόησης δεν είναι απλώς εσωτερική υπόθεση. Επηρεάζει την αξιοπιστία της χώρας στις αγορές, τα spreads και τη συνολική εικόνα της Ευρωζώνης. Όταν η δεύτερη μεγαλύτερη οικονομία της Ένωσης δεν μπορεί να χαράξει καθαρή δημοσιονομική και αναπτυξιακή πορεία, το ευρωπαϊκό κέντρο βάρους αποδυναμώνεται.
Όταν οι «μεγάλοι» δεν τραβούν
Το κοινό πρόβλημα Γερμανίας και Γαλλίας δεν είναι τα ελλείμματα ή οι πολιτικές συγκρούσεις καθαυτές. Είναι η απουσία ενός πειστικού αναπτυξιακού αφηγήματος. Η Ευρωζώνη βρίσκεται σε μια ενδιάμεση κατάσταση: δεν αντιμετωπίζει κρίση που να επιβάλλει άμεσες λύσεις, αλλά ούτε διαθέτει τη δυναμική που θα έδινε ώθηση στις επενδύσεις.
Οι επενδύσεις παγίου κεφαλαίου σε πολλές χώρες παραμένουν κάτω από τα προ πανδημίας επίπεδα, ενώ η παραγωγικότητα αυξάνεται με βραδείς ρυθμούς
Τα μακροοικονομικά μεγέθη το επιβεβαιώνουν. Οι επενδύσεις παγίου κεφαλαίου σε πολλές χώρες παραμένουν κάτω από τα προ πανδημίας επίπεδα, ενώ η παραγωγικότητα αυξάνεται με βραδείς ρυθμούς. Με τα επιτόκια σε υψηλότερο επίπεδο από την προηγούμενη δεκαετία, η νομισματική πολιτική δεν μπορεί πλέον να λειτουργήσει ως εύκολο υποκατάστατο της ανάπτυξης.
Η ελληνική διάσταση
Για την Ελλάδα, αυτή η εικόνα έχει άμεσες συνέπειες. Η οικονομία επιδιώκει να διατηρήσει ρυθμούς ανάπτυξης υψηλότερους του ευρωπαϊκού μέσου όρου. Όμως μια Ευρωζώνη χωρίς καθαρό αναπτυξιακό σήμα δυσκολεύεται να λειτουργήσει ως εξωτερικός μοχλός.
Η αβεβαιότητα στους «μεγάλους» αυξάνει το risk premium για την περιφέρεια, ακόμη κι όταν τα εγχώρια θεμελιώδη βελτιώνονται
Η ζήτηση από Γερμανία και Γαλλία επηρεάζει εξαγωγές, τουρισμό και επενδυτικές αποφάσεις. Παράλληλα, η αβεβαιότητα στους «μεγάλους» αυξάνει το risk premium για την περιφέρεια, ακόμη κι όταν τα εγχώρια θεμελιώδη βελτιώνονται. Αυτό καθιστά κρίσιμη τη σύνθεση της ανάπτυξης με επενδύσεις με υψηλή προστιθέμενη αξία, ενίσχυση παραγωγικότητας και σταθερό πλαίσιο.
Η Ευρώπη δεν μπαίνει στο 2026 σε κρίση. Μπαίνει, όμως, χωρίς καθαρή πυξίδα. Και σε αυτό το περιβάλλον, η ανάπτυξη δεν χάνεται απότομα, απλώς γίνεται πιο αργή, πιο δύσκολη και πιο ευάλωτη. Οι αριθμοί το δείχνουν ήδη. Το αν θα αρχισει να γράφεται μια διαφορετική ιστορία, θα κριθεί από το αν οι δύο μεγαλύτερες οικονομίες της Ευρώπης καταφέρουν να ξαναδώσουν βάθος και κατεύθυνση στην ανάπτυξη.
Πηγή: ot.gr
