Ο μεταρρυθμιστής Μασούντ Πεζεσκιάν και ο συντηρητικός Σαΐντ Τζαλίλι αναμετρώνται στον σημερινό δεύτερο γύρο των προεδρικών εκλογών στο Ιράν, σε μια συγκυρία που η χώρα αντιμετωπίζει σοβαρές εσωτερικές πιέσεις αλλά και ένταση στις σχέσεις της με τη Δύση, προετοιμάζοντας ταυτόχρονα την ενδεχόμενη διαδοχή του 85χρονου ανώτατου θρησκευτικού ηγέτη της αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ. Κατά τον πρώτο γύρο των εκλογών της 28ης Ιουνίου ο Πεζεσκιάν έκανε την έκπληξη κερδίζοντας τρεις σκληροπυρηνικούς αντιπάλους, αλλά κανένας υποψήφιος δεν κατάφερε να συγκεντρώσει πάνω από το 50% των ψήφων και η συμμετοχή ήταν μόλις 40%, η χαμηλότερη στην ιστορία της ισλαμικής δημοκρατίας. Ο Πεζεσκιάν, ο οποίος εξασφάλισε στον πρώτο γύρο ποσοστό 44,4% έναντι 40% του Τζαλίλι και σε περίπτωση που εκλεγεί θα είναι ο πρώτος μεταρρυθμιστής πρόεδρος του Ιράν μετά τον Μοχάμεντ Χαταμί πριν από δύο δεκαετίες, προειδοποίησε την περασμένη εβδομάδα ότι «αναξιόπιστα, άπειρα και επικίνδυνα άτομα» θα μπορούσαν να εκτροχιάσουν τη χώρα για να καλλιεργήσουν τις «περίεργες ιδέες τους» και κάλεσε τους πολίτες να τον στηρίξουν για να κρατήσουν το Ιράν «μακριά από την καταστροφή». Ο Τζαλίλι από την πλευρά του προσπάθησε να συσπειρώσει τη συντηρητική βάση γύρω από την υποψηφιότητά του και αντικρούει τις επικρίσεις που δέχεται από υποστηρικτές του Πεζεσκιάν, οι οποίοι τον παρομοιάζουν με τους Ταλιμπάν του Αφγανιστάν, λέγοντας πως δεν βοηθάει κανέναν να αποκαλεί «Ταλιμπάν» τα 10 εκατομμύρια πολίτες που ψήφισαν υπέρ των σκληροπυρηνικών υποψηφίων. Ενδεχόμενη νίκη του εκτιμάται ότι θα παγιώσει την κυριαρχία των συντηρητικών σε όλους τους μοχλούς του κράτους, κάτι που συνέβη όταν ο Εμπραχίμ Ραϊσί κέρδισε τις εκλογές το 2021. Νέες εκλογές προκηρύχθηκαν μετά τον θάνατο του Ραϊσί κατά τη συντριβή ελικοπτέρου.
Πολλά κέντρα εξουσίας
Ωστόσο, αναλυτές υπογραμμίζουν πως η πολιτική ελίτ του Ιράν δεν είναι ένα ενιαίο μπλοκ αλλά υπάρχουν διαφορετικά κέντρα εξουσίας που περιστρέφονται γύρω από τον ανώτατο θρησκευτικό ηγέτη Αλί Χαμενεΐ και επισημαίνουν πως τόσο ο Πεζεσκιάν όσο και ο Τζαλίλι είναι εδώ και χρόνια μέλη αυτού του κατεστημένου, ακόμα κι αν ο Πεζεσκιάν έχει μεταρρυθμιστικές τάσεις. Και οι δυο τους επίσης στηρίζουν το Σώμα των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης, βασικό πυλώνα του στρατιωτικού μηχανισμού του κράτους.
Χαρακτηριστικό είναι ακόμα ότι ο Πεζεσκιάν έχει αποδείξει την πίστη του στο πολιτικό σύστημα του Ιράν με το να μην υποστηρίξει τις αντικυβερνητικές διαδηλώσεις που συντάραξαν τη χώρα, έστω κι αν ήταν σε κάποιες περιπτώσεις επικριτικός για τις μεθόδους καταστολής. Τώρα δεσμεύεται να ακολουθήσει μια πιο χαλαρή προσέγγιση στους κοινωνικούς περιορισμούς και να συνεργαστεί με τη Δύση για το πυρηνικό πρόγραμμα της χώρας προκειμένου να εξασφαλίσει ελάφρυνση των κυρώσεων. Επαναβεβαιώνει όμως ταυτόχρονα την πίστη του στον Χαμενεΐ και η πρόκληση που έχει να αντιμετωπίσει είναι να πείσει εκατομμύρια απογοητευμένους Ιρανούς ότι μπορεί να κάνει τη διαφορά σε ένα σύστημα όπου ο ανώτατος θρησκευτικός ηγέτης έχει την απόλυτη εξουσία και σκληροπυρηνικά κέντρα εξουσίας ασκούν σημαντική επιρροή στην εσωτερική και εξωτερική πολιτική.
Πηγή: tanea.gr
